Laringeal maske uygulanan elektif pediatrik günübirlik cerrahilerde ekspirasyon sonu pozitif basınç uygulamasının gastrik rezidüel volüm üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSA AKDAĞ

Danışman: Funda GÜMÜŞ ÖZCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç Laringeal maske (LMA) günübirlik pediatrik vakalarda sık kullanılan bir havayolu aracıdır. Daha az invaziv olması, daha az havayolu iritasyonu yapması nedeniyle kısa süreli cerrahilerde uzun yıllardır kullanılmaktadır. Ancak bu kadar sık kullanılsa da LMA uygulanan pediatrik hasta grubunda ideal ekspirasyon sonu pozitif basınç (PEEP) ile ilgili bir netlik bulunmamaktadır. Aynı zamanda bu uygulanan PEEP düzeyinin gastrik volümde artışa ve aspirasyon riskinde artışa yol açıp açmadığı net değildir. Bu çalışmada, primer olarak günübirlik pediatrik cerrahi operasyonlarında laringeal maske ile genel anestezi uygulanan hastalarda 3 cmH₂O PEEP kullanımının kontrol grubuna göre ultrasonografi (USG) ile gastrik rezidüel volüm (GRV) üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. İkincil amaç olarak da intraoperatif ventilatör parametreleri, hemodinamik değerler ve postoperatif konfor üzerine etkilerinin değerlendirilmesi planlandı. Gereç ve Yöntem Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde prospektif olarak günübirlik cerrahi geçiren 1-11 yaş arası toplam 86 çocuk çalışmaya dahil edildi. Gruplar; PEEP düzeyinin 3 olarak tutulduğu grup PEEP3, PEEP düzeyinin 0 tutulduğu grup PEEP0 olarak belirlendi. GRV ölçümleri operasyon öncesi, LMA ve operasyon sonrası farklı zaman noktalarında hem supin hem de lateral pozisyonlarda USG ile değerlendirildi. Ayrıca ventilatör parametreleri (TV, ETCO₂, Cdyn, Insp Peak), hemodinamik parametreler (KTA, MAP, SpO₂) ve postoperatif bulantı-kusma (PONV) ile ağrı skorları kaydedildi. Bulgular PEEP 3 grubunda zamanla GRV'de istatistiksel olarak anlamlı artış izlendi; ancak tüm ölçümlerde değerler 1,25 mL/kg sınırının altında kaldığından klinik olarak aspirasyon riskini artırmadığı görüldü. Her iki grup arasında ventilatör ve hemodinamik parametreler açısından anlamlı fark görülmese de dinamik kompliyans değerleri PEEP 0 grubunda zamanla azalma gösterirken, PEEP 3 grubunda sabit seyretti. Postoperatif PONV oranları benzer bulundu, ancak PEEP 3 grubunda erken dönemde ağrı skorları anlamlı olarak daha yüksekti. Sonuç Düşük düzeyde PEEP (3 cmH₂O) pediatrik hastalarda GRV'de istatistiksel olarak artışa yol açsa da, aspirasyon riski açısından klinik olarak güvenli bulunmuştur. Ayrıca düşük düzey PEEP'in akciğer kompliyansını koruduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, günübirlik pediatrik cerrahilerde PEEP uygulamasının güvenle kullanılabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, daha yüksek PEEP düzeylerinin, daha uzun süreli cerrahilerin ve farklı LMA tiplerinin incelendiği ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Günübirlik Pediatrik Anestezi, Eksiprasyon Sonu Pozitif Basınç (PEEP), Gastrik Ultrasonografi (GUS), Laringeal Maske (LMA), Gastrik Rezidüel Volüm (GRV)