Aile Hekimliği asistan hekimlerinin laboratuvar kullanımında bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ALİ BİLİCİ
Danışman: Sadık Sami HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Laboratuvar kullanımın artması, gereksiz tetkik istemleriyle maliyet ve iş gücü kaybının da artmasına sebep olmuştur. Laboratuvar kullanımında akılcılık ilkesiyle hareket ederek gereksiz istemlerin azaltılmasına yönelik projeler geliştirilmiştir. Bu çalışmada, asistan aile hekimlerinin laboratuvar kullanımında fazla istenen bazı tetkiklere ait istem periyoduna dair bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu konudaki görüşlerinin öğrenilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipte olan çalışma, Türkiye'de aile hekimliği asistanı olarak görev yapmakta olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 339 hekim ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında, katılımcılara uygulanan çevrimiçi anket ile sık istem yapılan bazı tetkiklerin en erken tekrar istem süreleri soruldu. Katılımcıların ayrıca demografik verileri, asistanlık türleri, meslekte çalışma süreleri ve eğitime dair görüşleri sorgulandı. Değişkenlerin dağılımı kolmogorov simirnov test ile ölçüldü. Verilerin analizinde ki-kare test ve fischer test kullanıldı. Analizlerde SPSS 28.0 programı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplamda 339 asistan hekim dahil edildi. Bu hekimlerin %67,8'i (n=223) kadın, %32,2'si (n=106) erkekti. Katılımcıların yaşları 25 ile 46 arasında olup %64,4'ü (n=212) 30 yaş altındaydı. Hekimlerin %71,8'i (n=233) 1-5 yıl arası meslek yılına sahipti ve %83,9'u (n=276) AHU olarak eğitim almaktaydı. Hekimler en yüksek olarak %66.0 (n=217) BUN-Cre süresine, en düşük %14.3 (n=47) ferritin süresine doğru yanıt verdi. Katılımcı hekimlerin %8,5'u (n=28) akılcı laboratuvar kullanımı konusunda eğitim almış %36.2'si (n=119) akılcı tetkik istem prosedüründen haberdardı. Hekimlerin %92,1'i (n=303) akılcı laboratuvar kullanımıyla ilgili eğitime ihtiyaç duyduğunu belirtirken, %66,6'sı (n=219) kısıtlama gerektiğini düşünmekteydi. Sonuç: Asistan aile hekimlerinin akılcı laboratuvar kullanımında bilgi düzeyleri yeterli olmamakla beraber verilecek eğitimlerle iyileştirilmesi mümkündür. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği Asistanı, Laboratuvar Kullanımı, Akılcı Laboratuvar, Bilgi Düzeyi