Nargile içimine bağlı hemodinamik değişikliklerin noninvaziv bir yöntem olan pleth değişkenlik indeksi ile değerlendirilmesi

MEHMET ALİ ÖZBEK

Nargile içimine bağlı hemodinamik değişikliklerin noninvaziv bir yöntem olan pleth değişkenlik indeksi ile değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ALİ ÖZBEK

Danışman: Yunsur ÇEVİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Nargile kullanımı, özellikle gençler arasında olmak üzere tüm dünyada artış göstermektedir. Nargile içimi sonucu vasküler tonus başta olmak üzere birçok hemodinamik parametre olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu çalışmadaki amacımız, nargile içicilerde nargileye bağlı gelişen hemodinamik değişikliklerin değerlendirilmesinde noninvaziv yeni bir parametre olan pleth değişkenlik indeksinin (pleth variability index, PVI) kullanılabilirliğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Yaptığımız çalışma, 01/02/2019-31/03/2019 tarihleri arasında 18-40 yaş arası 83 sağlıklı gönüllü katılımcı ile Ankara ilinde bir nargile kafede prospektif gözlemsel tanımlayıcı bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Katılımcıların sistolik kan basıncı (SKB), diyastolik kan basıncı (DKB), nabız, oksijen satürasyonu (SpO2), karboksihemoglobin (COHb), perfüzyon indeksi (PI) ve PVI değerleri nargile içiminin hemen öncesinde ve 30. dakikasında ölçüldü. Yapılan bu ölçümlerde nargile içimi öncesi ve sonrası anlamlı farklılık olup olmadığı istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların 63'ü (%75) erkek, 21'i (%25) kadın olup yaş ortanca değeri 26 yıl (IQR 25-75%: 2-29) olarak hesaplandı. Nargile içimi ile SKB, DKB, nabız, SpO2 ortanca değerlerinde herhangi bir değişiklik saptanmadı. Nargile içimi ile COHb ortanca değerinde %2 (IQR 25-75%: 2-3) birimlik bir artış saptanırken (p<0.001), PI ortanca değerinde %1.4 (IQR 25-75%: 0.6-0.4) birimlik bir azalma saptandı (p=0.02). PVI ortanca değerinde %3 (IQR 25-75%: 2-1) birimlik bir azalma saptanmasına rağmen bu değişiklik istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.3). Sigara içenlerin bazal COHb ortanca değeri sigara içmeyenlerden %3 (IQR 25-75%: 3-3.75) birim yüksek bulundu (p<0.001). Sonuç: Yaptığımız çalışmada nargile içimine bağlı, başta vasküler sistemde olmak üzere, meydana gelen hemodinamik değişikliklere bağlı olarak PVI değerinde herhangi bir değişiklik olmamasına karşın PI değerinde azalma olduğunu gösterdik. Kapiller sistemdeki perfüzyon azalmasına bağlı PI değerinde bir azalma görülürken perfüzyondaki bu azalmanın solunum siklusu boyunca önemli bir farklılık göstermemesi nedeniyle PVI değerinde değişim olmadığını düşünmekteyiz. Bu konuda daha büyük örneklemli benzer çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz. viii Anahtar kelimeler: Nargile; karbonmonoksit; karboksihemoglobin; PVI; perfüzyon indeksi.