Acil servise üst gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle başvuran hastalarda klinik skorlama sistemlerinin hastanede kalış süresi, transfüzyon ihtiyacı ve yeniden kanama öngörüsünde etkinliğinin araştırılması, retrospektif gözlemsel çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE ÇARDAK
Danışman: Hüseyin Cahit HALHALLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Hastaneye yatışların yaygın nedeni olan akut gastrointestinal kanamalar hayati tehlike oluşturabilen bir abdominal acildir. Üst gastrointestinal sistem (ÜGİS) kanamaları ciddi mortalite oranlarına sahiptir. ÜGİS kanamalarına bağlı mortalite gelişebilecek hastaları belirlemek amaçlı çok sayıda skor sistemi üretilmiştir. Bizim çalışmamızın amacı bu skor sistemlerinden Glasgow Blatchford skoru (GBS), Rockall skoru (RS) ve AİMS 65 skorunun hastanede kalış süresi, yeniden kanama görülmesi ve transfüzyon ihtiyacı öngörülerinde etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif olarak 01.01.2018-31.05.2019 dönemleri arasında gastrointestinal hemoraji ön tanısı ile acil servise başvuran ve gastroenteroloji/dahiliye servisine GİS kanama tanısı ile yatışı verilen hastaların arşiv dosyalarından ve epikriz bilgilerinden toplanan parametrelerin (demografik verileri, başvuru şikayetleri, fizik muayene bulguları, vital bulguları, acil serviste verilen sıvı tedavisinin miktarları, yatış süreleri ve yatış süresi boyunca kan transfüzyon miktarları) klinik skorlama sistemleri (Glasgow Blatchford, Rockall ve AİMS 65) kullanılarak kayıt edilmesi ile yürütüldü. Çalışma retrospektif olarak planlandığından dolayı herhangi bir girişim, tedavi ve ek uygulama yapılmadı. Hastaların taburculuk sonrası 3 aylık mortalite ve yeniden kanama durumları hastane bilgi sisteminden alınan iletişim numaraları ile sorgulandı ve hastalar tekrar kontrole çağırılmadı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 93 hastanın 63'ü (%67,7) erkek, 30'u (%32,3) kadındı. 4 hastanın (%4,3) yoğun bakım ihtiyacı mevcut olup, 4 hastada (%4,3) hastane içi mortalite gelişti. Hastaların 3 aylık mortalite takibinde toplam 7 hastada (%7,5) mortalite gözlendi. 6 hastanın da (%6,5) 3 aylık takiplerinde tekrarlayan üst GİS kanaması görüldü. Yoğun bakım ihtiyacını öngörmede Glasgow Blatchford ve Forrest skoru arasında istatistiksel anlamlı fark yok iken (p>0.05), AİMS 65 ve Rockall skorlarında istatistiksel anlamlı fark tespit edildi (p 0.05). 3 aylık takipte yeniden üst GİS kanamasını öngörmede Glasgow Blatchford, Forrest, AİMS 65 ve Rockall skoru arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu (p>0.05). 3 aylık takipte mortalite öngörmede Glasgow Blatchford, Forrest ve Rockall skoru arasında istatistiksel anlamlı fark yok iken (p>0.05), AİMS 65 skoru ile istatistiksel anlamlı fark görüldü (p 0.05). Benzer şekilde Forrest risk skoruna göre yüksek riskli olan hastalarda yoğun bakım ihtiyacı, 3 aylık mortalite, 3 aylık yeniden kanama arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi (p>0.05). Sonuç: GBS, RS ve AİMS 65 skoru arasında hastane içi mortaliteyi ve 3 aylık yeniden kanamayı öngörmede istatistiksel olarak anlamlı bir fark yok iken, RS ve AİMS 65 skoru acil serviste ÜGİS kanamalarına bağlı YBÜ ihtiyacı öngörmede kullanılabilir. AİMS 65 skoru aynı zamanda 3 aylık mortaliteyi öngörmede de kullanılabilir. Anahtar Sözcükler: Üst gastrointestinal sistem kanamaları, Glasgow-Blatchford skoru, Rockall skoru, AİMS 65 skoru, Mortalite