Deneysel subaraknoı̇d kanama modelı̇nde quercetı̇nı̇n beyı̇n hasarı ve vazospazm üzerı̇ne etkı̇lerı̇nı̇n araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENGİN KAYIKÇI
Danışman: Hakan YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmamızda quercetinin deneysel subaraknoid kanama (SAK) sonrası oluşan beyin hasarı vevazospazmda tedavi etkinliğini araştırdık. Gereç ve yöntemler: Çalışmamızda 40 adet Wistar Albino türü rat kullanıldı. Ratlar randomizasyon ile 5 gruba ayrıldı. A grubunda deneklere SAK yapılmadı. B grubunda SAK uygulandı fakat tedavi verilmedi. C grubunda SAK yapıldıktan sonra intraperitoneal DMSO uygulandı. D grubunda SAK yapıldıktan sonra intraperitoneal10 mg quercetin uygulandı. E grubunda SAK yapıldıktan sonra intraperitoneal50 mg quercetin uygulandı. Müdahale gruplarının hepsinden anestezi altında intrakardiak kan alındı. Sonrasında oksipitoservikal bileşkeye insizyonla oksipital kasların altında atlantooksipital membranları bulundu. 26G branül ile sisterna mangaya ulaşıldı. Yeterli miktarda BOS alındıktan sonra 0,1ml otolog kan sisterna magnaya enjekte edildi. İşlem sonrası her rata grubuna uygun olarak 30. dakikada 12.saatte ve 24. saatte olmak üzere DMSO, 10 mg/kg quercetin, 50 mg/kg quercetinden biri intraperitoneal olarak verildi.48. saatte deneyden çıkarılmayan her rattan dekapitasyon öncesi 4 cc kan alındı, uygun şartlarda saklandı. Daha sonra usulüne uygun dekapitasyon uygulandı, beyin tamamen rezeke edildi ve histolojik inceleme için %10 nötr tamponlu formalin solüsyonuna transfer edildi (%10 formaldehit, 4 g NaH2P04 ve litre başına solüsyonda 6 g Na2HP04). Basiler arterde mikroskobik ölçüm ile damar lümen çapı ve duvar kalınlığı, dejenere nöron sayıları, immunhistokimyasal olarak GSH peroksidaz ve caspase 3 boyanan hücre sayıları değerlendirildi. Biyokimyasal yöntemler ile total oksidan ve antioksidan kapasiteye bakılarak oksidatif stres oranı ölçüldü. Serum caspase 3, GSH peroksidaz ve MDA seviyeleri ölçüldü. Tüm bu parametrelerin beyin hasarı ve vazospazm ile olan ilişkisi incelendi. Bulgular: SAK sonrası gelişen beyin hasarı ve vazospazm serum GSH peroksidaz seviyesini azaltıp caspase 3 ve MDA seviyelerini arttırmış.OSI değerlerini arttırmıştır. Vazospazma bağlı basiler arter duvar kalınlığında artış ve arter lümen çapında ise daralma gelişmiştir. Quercetin ile tedavi edilen gruplarda GSH peroksidaz artmış, caspase3 ve MDA seviyeleri azalmıştır. Yine tedavi ile basiler arter duvar kalınlığı azalmış, arter lümen çapı artmıştır. İmmunhistokimyasal boyama ile incelemede caspase 3 boyanan hücre oranı azalmış GSH peroksidaz ile boyanan hücre oranı artmıştır. OSI değerleri quercetin ile tedavi edilen grupta azalmıştır. Sonuç:Quercetin apoptoz, oksidatif hasar, damar duvar kalınlaşması ve vazokonstrüksiyonu azaltarak serebral vazospazm ve beyin hasarı tedavisinde yeni etkin bir tedavi seçeneği olabilir. Bunun için daha fazla preklinik ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: SAK, quercetin,erken beyin hasarı, serebral vazospazm, apoptoz, oksidatif hasar, caspase 3, GSH peroksidaz, MDA, OSI