Üriner sistem enfeksiyonu geçiren çocukların diyet lif içeriğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEKİYE KÜPÇÜ
Danışman: Serdar CÖMERT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONU GEÇİREN ÇOCUKLARIN DİYET LİF İÇERİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ GİRİŞ Bağırsak mikrobiyotasının, lokal ve sistemik bağışıklığın gelişmesinde ve kolonik homeostazın sürdürülmesinde çok önemli bir rol oynadığı gösterilmiştir. Ancak diyet ve zemindeki kronik hastalıklar GİS'te bulunan mikroorganizma dağılımını ve miktarını değiştirebilir. Bitki (lifli) bazlı diyetler faydalı bakteri çoğalmasını arttırmaktadır. Bunun yanı sıra yüksek lif alımı, GİS'teki mikroorganizmalar tarafından üretilen kısa zincirli yağ asiti üretiminin artışı ile E.coli ve enterobactericea'nın diğer üyeleri gibi potansiyel patojenik bakterilerin büyümesinde baskılanmaya yol açmaktadır (27). ÜSE, çocuklarda en sık görülen enfeksiyonlardandır. Çocuk polikliniklerine üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra 2. başvuru nedenidir. Çocukluk çağında ÜSE'ye sebep olan mikroorganizmalar arasında gram negatif basiller ilk sırayı alır ve bunlar arasında en sık karşılaşılan etken Escherichia coli (E. coli)'dir. Bu bakterilerin %17.9'u genişletilmiş spektrumlu beta laktamaz (ESBL) üretirler ve bu oran giderek artmaktadır. Günümüzde çocuklarda diyet lif içeriğinin ÜSE'ye etkisini değerlendiren bir çalışma bulunmamaktadır. Biz de toplumdan kazanılmış ve idrar kültüründe ESBL(+) bakteri üreyen ÜSE olan hastalarımızın diyet lif içerikleri ile ESBL olmayan ÜSE geçiren ve sağlıklı kontrollerin diyet lif içerikleri arasında bir fark olup olmadığını karşılaştırmak amacı ile bu çalışmayı planladık. MATERYAL-METOD Bu çalışmaya Süleymaniye Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde, 1 Haziran 2017-30 Ağustos 2017 tarihleri arasında, çocuk hastalıkları polikliniklerine başvuran ve çocuk hastalıkları servisinde yatan ÜSE tanılı hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya etik kurul onayı ve tüm hastalardan imzalı onam formu alınmıştır. Çalışmamız üç gruptan oluşmaktadır; ESBL(+) E.coli ile üriner sistem enfeksiyonu geçiren 30 hasta Grup 1'i, ESBL olmayan E.coli ile üriner sistem enfeksiyonu geçiren 30 hasta Grup 2'yi ve üriner sistem enfeksiyon öyküsü olmayan sağlıklı 30 çocuk da Grup 3'ü oluşturmakta idi. Çalışmaya alınan çocukların ebeveynlerine, çocuklarının hafta içinde iki gün ve hafta sonunda bir gün olmak üzere 3 günlük diyetleri soruldu. Alınan 3 günlük diyet bilgilerinin ortalamaları alınarak her bir çocuk için diyetinin bileşenleri olan ortalama günlük lif, enerji, protein, karbonhidrat ve yağ tüketim miktarları BeBİS programı ile hesaplandı ve üç gruptaki çocukların diyet lif içerikleri istatistiksel olarak kıyaslandı. İstatistiksel analiz ve hesaplamalar için MS-Excel 2010 ve IBM SPSS Statistics 22.0 (IBM Corp. Released 2013. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programları kullanıldı. İstatistiksel kararlarda p 0.05). Çalışmada yer alan çocukların 31'i (%37.8) ESBL(+), 27'si (%32.9) ESBL(–) ve 24'ü (%29.3) ise sağlıklı kontrol grubunda yer almaktaydı. Yaş ve VKİ açısından çalışma grupları arasında anlamlı bir farklılık yokken (p>0.05), boy ve vücut ağırlığı değişkenleri çalışma gruplarında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p 0.05). ESBL(+) grup ile kontrol grubu lif ortancaları arasındaki 3.10 g'lık fark istatistiksel olarak da anlamlıyken (Z=3.909; p 0.05). Çocukların diyetlerindeki lif miktarının, ESBL(+) sonuç ile ilişkisini göstermek amacı çizilen ROC eğrisinde, eğri altında kalan alan (Area Under Curve – AUC) AUC=0.704 (%95 Güven aralığı: 0.589 – 0.818) hesaplandı. Eğri altında kalan alanının istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p=0.002) ve günlük ortalama lif miktarının ESBL(+) sonucu belirlemede etkili olabileceği görüldü. ESBL(+) sonuç için lif miktarındaki kesim noktasının 10.27 g olduğu hesaplandı. Lif miktarının 10.27 g olarak belirlenen kesim noktasında ESBL(+) sonucu için duyarlılığının %77.4 ve seçiciliğinin % 52.9 olduğu bulundu. Günlük ortalama 10.27 g'dan daha az lif içeriğine sahip diyeti olan çocuklarda ESBL(+) E.coli'ye bağlı ÜSE görülme riskinin ortalama 10.27 g ve daha fazla günlük lif içeriğine sahip diyeti olan çocuklara göre (OR=4.1) (%95 GA: 1.5 – 11.1) 4.1 kat daha fazla olduğu tespit edildi. SONUÇLAR: Sonuç olarak yeterli miktarda lif almayan çocuklarda ESBL(+) E.coli'ye bağlı ÜSE görülme sıklığı artmaktadır. Bu nedenle çocuklarda yaşına uygun olarak yeterli miktarda lif alımı ESBL(+) ÜSE'den koruyucu rol oynayabilir.