Aile hekimlerine başvuran hastalardaki malignite şüpheli cilt lezyonlarının yapay zeka ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN SENANUR KIDIK
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, aile hekimlerine başvuran hastalarda malignite şüphesi taşıyan cilt lezyonlarının yapay zeka araçları ile değerlendirilmesinin etkinliğini ve doğruluğunu inceleyerek, bu yöntemin birinci basamakta hasta yönlendirmelerinin sağlık hizmetlerinin daha etkin kullanımına katkısını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: 01.05.2024-31.01.2025 tarihleri arasında birinci basamağa başvuran ve cilt lezyonu şikayeti olan hastalardan malignite şüphesi taşıyan lezyonların fotoğrafları cep telefonu ile çekilerek 'AI Dermatologist' uygulaması ile değerlendirilecek, uzman dermatolog görüşleriyle karşılaştırılarak yapay zeka araçlarının birinci basamakta cilt malignitelerini değerlendirme etkinliği araştırılacaktır. Bulgular: Yapay zeka ile dermatologlar arasındaki tutarlılık, Cohen's Kappa değeri 0,40 (p<0,001) ile anlamlı bulunmuş olup, özellikle kadınlarda, 20-50 yaş arasında, orta gelir grubunda ve obez bireylerde (Kappa=0,52, p<0,001) daha yüksek tutarlılık gözlenmiştir. Lezyonların lokalizasyonuna göre, alt bölge lezyonlarında (Kappa=0,65, p<0,001) ve yüz bölgesindeki lezyonlarda tutarlılık yüksek çıkarken, güneş maruziyeti açısından 4 saatten fazla güneşe maruz kalanlarda ve güneşte kızarma öyküsü olanlarla tutarlı bulunmuştur. MANOVA analizi sonucunda, yaş grubu (F=14,07, p<0,001), cinsiyet (F=3,10), eğitim düzeyi (F=8,16) ve lezyon yeri (F=7,39, p<0,001) gibi faktörlerin yapay zeka ve dermatoloji değerlendirmeleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Yapay zeka destekli dermatolojik değerlendirmeler, özellikle erken teşhis ve tarama süreçlerinde önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak, bu teknolojinin klinik pratikte etkin bir şekilde kullanılabilmesi için daha fazla araştırma ve iyileştirme çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Cilt kanserleri, yapay zeka, aile hekimliği, dermatolojik değerlendirme