Yenidoğanlarda ventilatör ilişkili pnömoni risk faktörleri ve modifiye klinik pulmoner enfeksiyon skorunun kullanılabilirliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKET BARIŞ HALK
Danışman: Şebnem ÇALKAVUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda; VİP tanısında mCPIS skorlamasının kullanılabilirliğinin araştırılmasına ek olarak, bebeğe ait risk faktörlerinin belirlenmesi, VİP sırasında hastaların klinik bulguları ve laboratuvar parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucundan elde edilecek verilerin VİP risk faktörlerinden kaçınma, önleyici tedbirler ve VİP tanısının doğru konulması hususlarında yol gösterici olacağı düşünülmüştür. Gereç-Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (S.B.Ü) İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde Ocak 2008-Nisan 2021 tarihleri arasında 14 yıllık süre içerisinde, VİP tanısı konulan tüm yenidoğanlar çalışmaya alındı. Aynı zaman aralığında ünitemizde yatan, VİP tanısı alan olgularımızla benzer gebelik haftalarında doğan, en az 48 saat mekanik ventilatörde izlenen fakat VİP tanısı almayan yenidoğanlar; 1:1 oranında kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilerek retrospektif bir veri tabanı araştırması planlandı. Çalışmamızın örnek büyüklüğü; % 80 güç, % 95 güven aralığında olup 90 olgu ve 90 kontrol olmak üzere toplam 180 yenidoğandan oluşturuldu. İstatistiksel değerlendirmeler, IBM SPSS Statistics for Windows Version 25.0 paket programı kullanılarak analiz edildi. Tüm hipotez kontrolleri 0,05 önem seviyesinde gerçekleştirildi. Bulgular: Cerrahi operasyon öyküsü bulunması, surfaktan, midazolam, steroid kullanılması, kan transfüzyonu uygulanması, entübasyon süresinin uzaması, reentübasyon sayıları ve plansız ekstübasyon sayılarının artması, BPD varlığı, laboratuvar bulgularından CRP yüksekliği saptanması, TTA'da üreme saptanması, görüntüleme bulgularından akciğer grafisinde infiltrasyon varlığı, yine akciğer grafisinde progresyon olması ile VİP gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05) ve bunlar VİP gelişimi için risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Alınan aspirat kültürlerindeki üreme durumları incelendiğinde en sık Klebsiella pneumoniae üremesi olduğu görülmüş ve hastaların 11 (%18)'inde bu mikroorganizma saptanmıştır. mCPIS skorunun ROC analizinde eğri altında kalan alan 0.768 olup cut off değeri 6,5 alındığında %95 güven aralığında (0.7-0.84) ventilatör ilişkili pnömoniyi tahmin etmede %70 özgüllük ve %73,3 duyarlılıkta olduğu, pozitif prediktif değerinin %71 ve negatif prediktif değerinin %72,4 olduğu saptanmıştır. Lojistik regresyon analizi ile mCPIS skorunu oluşturan parametreler değerlendirildiğinde; transtrakeal aspirat kültüründe üreme olması VİP tanısı koyma olasılığını 10,2 kat, akciğer grafisinde progresyon olması ise VİP tanısı koyma olasılığını 3,8 kat artırdığı gözlemlenmiştir. Tartışma-Sonuç: Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde gerçek VİP insidansının tahmini oldukça zordur. Beklendiği gibi standart tanımı etkilediği ve güvenilir olmayan tanı araçları nedeniyle şüpheli VİP oranları doğrulanmış VİP oranlarından daha yüksektir. Yenidoğana özgü uzlaşılmış tanının yokluğunda, BPD ve atelektazi gibi kafa karıştırıcı faktörlerin varlığında VİP'in teşhisi için radyografileri kullanmak da zor olabilir. mCPIS bu amaçla objektifliğe en fazla yaklaşabilen bir skor olarak değerli olabilir. Retrospektif verilerden mCPIS parametrelerinin bulunması zor olmasına karşın çalışmamızda gerek mCPIS skor olarak ve gerekse komponentleri içinde bulunan TTA ve akciğer grafisinde progresyon kriterlerinin öneminin gösterilmesi ile yenidoğanlarda prospektif çalışmalarda kullanımının uygun olabileceği izlenimi vermektedir. Anahtar kelimeler: Yenidoğan, Ventilatör İlişkili Pnömoni, mCPIS skoru