Alzheimer hastalarına bakım verenlerde bakım yükü ve ruhsal belirtiler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMMÜHAN DİKİLİLER
Danışman: Emine ÖKSÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Alzheimer hastalığı olan bireylere bakım vermek hastanın uygun olmayan davranışları ve hastalık ilerledikçe bakım verene bağımlı olması nedeniyle hem fiziksel hem de ruhsal açıdan oldukça yorucu, yıpratıcı bir görevdir. Bu nedenle bakım verenlerin ruhsal iyilik halleri önemli yer tutmaktadır. Literatürde Alzheimer hastalarına bakım verenlerde bakım yükünü belirlemek için yapılan birçok araştırma olmasına rağmen, bakım yükü ve ruhsal belirtilerinin birlikte incelendiği çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma; Alzheimer hastalarına bakım verenlerde bakım yükü ve ruhsal belirtilerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji, İç Hastalıkları ve Geriatri Ana Bilim Dalı polikliniklerinde Ocak 2020- Haziran 2020 tarihleri arasında tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Alzheimer tanısı ile ayaktan takip ve tedavi gören hastalara bakım veren 117 birey dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Veri Toplama Formu, Bakım Verenlerin Yükü Envanteri (BVYE), Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. Analizler SPSS 22.0 Windows paket programı ile yapılmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U test, üç grup ve üzerindeki karşılaştırmalar için ise Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Üç ve üzerindeki grup karşılaştırmalarındaki alt grup analizlerinde anlamlılık düzeyini belirlemek için Bonferroni düzeltmesi yapılmış olup alt grup karşılaştırmalarında Tamhane Post Hoc analizi kullanılmıştır. Parametreler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamındaki bakım verenlerin BVYE puan ortalamaları ile cinsiyet, medeni durum, gelir getiren bir işte çalışma durumu, gelir düzeyi ve hasta ile yakınlık derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Bakım verenlerin KSE puan ortalamaları ile cinsiyet, medeni durum, gelir getiren bir işte çalışma durumu ve hasta ile yakınlık derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca BVYE ve KSE arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre kadın, evli, çalışmayan, gelir düzeyi düşük ve hastanın çocuğu olan bakım verenlerin bakım yükü daha fazladır. Kadın, bekar, çalışan ve akraba olan bakım verenlerde ruhsal belirtilerin daha sık görüldüğü saptanmıştır. Ayrıca bakım yükü arttıkça ruhsal belirtilerin sıklığı da artmaktadır. Bu araştırmanın sonuçlarının Alzheimer hastalarına bakım verecek bireylere yönelik planlanacak psikososyal girişimler için yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Alzheimer Hastalığı, Bakım Yükü, Ruhsal Belirtiler