Şizofreni hastalarında algılanan sosyal desteğin işlevsel iyileşme üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI TEKAÜT
Danışman: Emine ÖKSÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Şizofreni hastalarında işlevsel iyileşmenin sağlanması, hastaların topluma ve iş hayatına yeniden entegrasyonuna imkân vermekte, sosyal yükü ve sağlık bakım maliyetlerini önemli derecede azaltmaktadır. Literatürde şizofreni hastalarında iyileşmeyi etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik çok sayıda araştırma olmasına rağmen, algılanan sosyal desteğin işlevsel iyileşme üzerine etkisini araştıran çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma; şizofreni hastalarının algılanan sosyal desteğin işlevsel iyileşmeye etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki araştırma, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'nde Ocak 2018 - Haziran 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya şizofreni tanısı ile ayaktan takip ve tedavisi devam eden 152 hasta dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Şizofrenide İşlevsel İyileşme Ölçeği (ŞİLÖ) kullanılmıştır. Analizler IBM SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) versiyon 24.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) ile yapılmıştır. Normal dağılıma uyan verilerin üç grup ve üzerindeki karşılaştırmaları için Tek Yönlü Varyans Analizi (One-way ANOVA Testi), normal dağılıma uymayan verilerin üç grup ve üzerindeki karşılaştırmaları için ise Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Kategorik verilerin karşılaştırmasında Ki-Kare Testi kullanılmış olup, ölçekler arası doğrusal ilişki Pearson Korelasyon Testi ile analiz edilmiştir. Regresyon Analizinde, Çoklu Lineer Regresyon Modellemesi tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamındaki şizofreni hastalarının ŞİLÖ puan ortalamaları ile yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim, çocuk sahibi olma, çalışma durumu, ailede ruhsal hastalık öyküsü, hastalık süresi ve hastaneye yatış sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Çoklu Lineer Regresyon analizi ile ŞİLÖ ve ÇBASDÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Araştırma bulguları şizofreni hastalarında algılanan sosyal desteğin işlevsel iyileşmeyi etkilediğini göstermektedir. Ayrıca hastaların tanıtıcı özelliklerinden yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim, çocuk sahibi olma, çalışma durumu, ailede ruhsal hastalık öyküsü, hastalık süresi ve hastaneye yatış sayısının işlevsel iyileşmeyi etkilediği bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarının şizofreni hastalarının işlevsel iyileşme düzeylerini artırmaya yönelik girişimlerin planlanmasında ve hemşirelik girişimlerinde yol gösterici olacağı düşünülmektedir.