Travmalı hastalarda çekilen batın bilgisayarlı tomografilerde saptanan rastlantısal bulgular: Üç yıllık inceleme
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT KAYA
Danışman: Hüseyin ERGENÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Günümüzde teknolojik gelişmelere paralel olarak; bilgisayarlı tomografi (BT), travma hastaların değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu görüntüleme yöntemi ile asıl amaç başka endikasyonları saptamak iken, tesadüfen beklenmeyen olası bulgular tespit edilebilir. Son zamanlarda acil servislerde kullanılan bu görüntüleme yöntemindeki artışa bağlı olarak insidental bulguların saptanmasında da artış meydana gelmektedir. Bu çalışmanın amacı, travma nedeni ile acil servise başvuran hastalardaki abdomen BT taramalarında tespit edilen insidental (rastlantısal) bulguların prevelansını belirlemek ve klinik önemini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem Retrospektif, kesitsel, gözlemsel ve tek merkezli olarak planlanan çalışmada hastanemiz Acil Tıp Kliniği'ne 01 Haziran 2018 ve 31 Mayıs 20210 tarihleri arasında üç yıllık bir dönemde, acil servise travma nedeniyle başvuran ve kontrastlı ya da kontrastsız abdomen BT çekilen pediatrik (<18 yaş) ve yetişkin (≥18 yaş) hastalar dahil edildi. BT görüntülemelerinde insidental bulgu saptanan hastalar: grup I, benign; grup II, olası benign ve grup III, olası benign-malign ayırımı yapılamayan lezyonlar olarak sınıflandırıldı. İnsidental bulgu saptanan hastalar ile insidental bulgu saptanmayan hastalar yaş, cinsiyet ve yaş dağılımı (18-29 yaş, 30-39 yaş, 40-49 yaş, 50-59 yaş, 60-69 yaş ve ≥70 yaş) açısından karşılaştırıldı. Bulgular Çalışmaya 235 erkek (%69,9) ve 101 (%30,1) kadın olmak üzere toplam 336 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 41,4 ± 21,33 (yaş aralığı 1-95 yaş) idi. Çalışmamıza dahil edilen hastaların %61,6'sında (n=207) çekilen Batın BT'de rastlantısal bulgu saptandı. İnsidental bulgu saptanmayan hasta grubu ile karşılaştırıldığında, insidental bulgu saptanan hasta grubunda ortalama yaş anlamlı yüksek saptandı (p<0,001). Ancak, gruplar arasında cinsiyet bakımından anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,097). İnsidental bulgu saptanan hastaların %86,5'lik (n=179) bölümü Grup I'de, %27,5'lik (n=57) bölümü Grup II'de ve %6,7'lik bölümü Grup III (n= 14)'de yer almakta idi. Hastaların %34,3'lük (n=71) bölümünde olası benign ya da benignmalign ayırımı yapılamayan klinik olarak önemli bulgular saptandı. Batın BT'de en sık rastlanan insidental bulgu olarak aterosklerotik değişiklikler %24,1'lik (n=50) saptandı. Klinik olarak önemli insidental bulgu olarak en sık böbrek kisti %17,4 lük (n=36) ve sürrenal hiperplazisi %6,3 lük (n=13) oran ile tespit edildi. Sonuç Abdomen BT çekilen hastaların büyük bir kısmında insidental bulguya rastlandı. Bununla birlikte, yaş arttıkça, özellikle 50 yaş ve üzeri hasta grubunda insidental bulguların sıklığında artış gözlemlendi. İnsidental bulgusu bulunan hastaların yarısından fazlasında ise klinik olarak önemsiz benign bulgulara rastlandı. Diğer yandan klinik olarak önemli ve takibin gerekli olduğu en sık rastlanılan bulgular ise böbrek kisti ve sürrenal hiperplazisi olarak tespit edildi. Anahtar kelimeler Acil servis, travma, abdomen BT, insidental bulgu, ateroklerotik değişiklikler, böbrek kisti,