Kadınların meme kanserine yönelik endişe düzeylerinin meme kanserini önleme davranışlarına etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA BETÜL NAMLI
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; kadın hastaların meme kanserine yönelik endişe düzeylerinin araştırılması ve meme kanserini önlemeye yönelik davranışlarına etkisinin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif ve analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Aralık-Mayıs 2022 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzerindeki kadınlardan çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayanlarla gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik ve tıbbi özellikleri Hasta Bilgi Formu ile sorgulandı. Meme kanserine yönelik endişe düzeyleri Meme Kanseri Endişe Skalası (MKES) ile, meme kanserini önlemeye yönelik davranışlarını etkileyen faktörler Meme Kanserini Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği (MEKÖD) ile, mamografi çektirme davranışına yönelik tutumları ise Mamografi Davranış Değişim Süreci Ölçeği (MDDSÖ) ile değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 271 kadının yaş ortalaması 38,59±12,22 (18-65) yıldı. Ölçeklerden alınan puan ortalamaları MKES için 8,43±3,36 (1-18); MEKÖD için 119±15,26 (65-158), MDDSÖ için 82,38±12,81 (39-108) idi. MKES ile MEKÖD ve MDDSÖ toplam puanları ile MEKÖD ve MDDSÖ toplam puanları arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptandı (p<0,001; p<0,001; p<0,001, sırasıyla). Meme kanseri hakkında bilgi alanlarda ve almak isteyenlerde, düzenli klinik meme muayenesi (KMM) olanlarda her üç ölçek ile anlamlı ilişki vardı (hepsi için p<0,05). MEKÖD puanı ile yaş, mamografi çektirme ve kendi kendine meme muayenesi (KKMM) yapma arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptandı (p<0,002; p<0,001; p<0,001). MDDSÖ puanı ise düzenli jinekolojik muayene olanlarda ve mamografi çektirenlerde daha yüksek bulundu (p:0,08 ve p:0,011). Sonuç: Bu çalışmada; meme kanseri ve tarama testleri hakkında bilgi almış olmak ve düzenli KMM yaptırmak meme kanseri endişesini artıran faktörler olarak saptandı. Meme kanseri endişesi fazla olanların, ileri yaştakilerin, daha önce mamografi çektirenlerin, meme kanseri ve tarama testleri hakkında bilgi alanların, düzenli KMM ve KKMM yapanların meme kanserini önlemeye yönelik daha olumlu davranış gösterdiği saptandı. Anahtar Kelimeler: Endişe, Mamografi, Meme Kanseri, Önleyici Davranış