Açık kalp cerrahisi yapılan hastalarda pektointerkostal fasiyal plan bloğunun postoperatif kronik ağrı üzerine etkisi; randomize, çift kör, kontrollü bir çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF SALİH MUTLUAY
Danışman: Betül KOZANHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Kardiyak cerrahi sonrası kronik postoperatif ağrı (CPSP) önemli bir morbidite nedenidir. Pektointerkostal Fasiyal Plan (PIF) bloğunun akut ağrıyı etkin bir şekilde azalttığı bilinmektedir; ancak, CPSP insidansı, nöropatik bileşen ve yaşam kalitesi üzerindeki uzun dönem etkilerini çok boyutlu bir şekilde değerlendiren randomize çalışmalar eksiktir. Bu çalışma, PIF bloğunun postoperatif üçüncü aydaki CPSP insidansı üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Materyal ve Metod: Açık kalp cerrahisi geçirecek 50 hasta, bilateral PIF bloğu uygulanan (Grup P, n=25) veya kontrol (Grup C, n=25) grubuna randomize edildi. Birincil sonuç ölçütü postoperatif 3. ayda CPSP varlığıdır. İkincil sonuç ölçütleri arasında nöropatik ağrı (LANSS ölçeği), yaşam kalitesi (EQ-5D-3L ölçeği), ilk 72 saatteki toplam opioid tüketimi ve akut ağrı (NRS) yer aldı. Bulgular: CPSP insidansı PIF grubunda %28, kontrol grubunda %48 olup fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,145). LANSS toplam puanı PIF grubunda anlamlı olarak daha düşüktü (p=0,022), ancak nöropatik ağrı sıklığında fark gözlenmedi. EQ-5D-3L ölçeğinde PIF grubunda hareket, olağan aktiviteler ve anksiyete/depresyon boyutlarında anlamlı iyileşme saptandı (her biri için, p<0,05). PIF bloğu uygulanan grupta; ilk 72 saatteki toplam opioid tüketimi anlamlı derecede azaldı (34 mg vs. 42 mg; p<0,001). Tüm zaman noktalarında hem istirahat hem de hareketle olan akut ağrı skorları belirgin şekilde düştü (p<0,001). Çok değişkenli analizde, postoperatif 6. saat NRS skoru CPSP için en güçlü bağımsız öngördürücü olarak belirlendi (OR: 3,905; %95 GA: 1,538–9,914; p = 0,004). Sonuç: Bilateral PIF bloğu, açık kalp cerrahisi sonrası üstün düzeyde akut analjezi sağlamakta, opioid tüketimini azaltmakta ve yaşam kalitesini iyileştirmektedir. Kronik ağrı insidansında gözlemlenen klinik olarak anlamlı risk azalması istatistiksel anlamlılık eşiğine ulaşmamış olsa da PIF bloğunun CPSP'nin hem niceliği hem de niteliği üzerinde olumlu bir modülasyon etkisi olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Kalp cerrahisi, kronik postoperatif ağrı, opioid tüketimi, rejyonal anestezi, sinir bloğu, yaşam kalitesi