Pulmoner emboli hastalarında D3 ve V1 derivasyonlarındaki EKG değişikliklerinin mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK ERTEN
Danışman: Ertuğrul ALTINBİLEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pulmoner emboli (PE), özellikle acil servislerde karşılaşılan ve mortalite ile seyredebilen klinik bir durumdur. PE seyrinde ortaya çıkan ani hemodinamik bozukluklar ile pulmoner vasküler yatağın değişen durumunun, sağ ventrikül (RV) ve atriyum üzerinde oluşturduğu etkiler hastalığın ciddiyetini gösteren önemli prognostik belirteçler olup, elektrokardiyografi (EKG) üzerinde buna bağlı değişiklikler gözlemlenebilmektedir. D3 derivasyonu kalbin inferior duvarındaki elektriksel aktiviteyi yansıtırken, V1 derivasyonu sağ ventrikül ve interventriküler septumun elektriksel aktivitesini yansıtır. Bu çalışmada PE hastalarında D3 ve V1 derivasyonlarındaki EKG değşikliklerinin 30 günlük mortalite ile ilişkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 14.01.2023-06.11.2024 tarihleri arasında İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servis'ine başvuran, bilgisayarlı tomografi pumoner anjiografi (BTPA) ile PE tanısı almış hastalar üzerinde yapıldı. Hastaların demografik verileri ve 30 günlük klinik sonlanımları analiz edildi. BTPA'da aksiyal kesitte RV'nin kısa ekseni, triküspit kapak seviyesinden ventrikülün bazal üçte birinde olan en geniş noktada iç duvardan iç duvara ölçüldü. LV'nin kısa ekseni, mitral kapak seviyesinden ventrikülün bazal üçte birinde olan en geniş noktada iç duvardan iç duvara ölçüldü., RV/LV oranları hesaplandı. EKG ölçümleri manuel olarak yapıldı. Değerlendirmeye alınan EKG bulguları ise; EKG Ritmi, EKG Aksı, dal bloğu varlığı, D3 derivasyonunda; Patolojik Q dalgası (Q dalgası >40ms, >0.2mV ya da R dalgasının derinliğinin %25'inden fazlaysa), P Pulmonale varlığı (P dalgası amplitüdü>0.25mV), ST elevasyonu (en az 0.1mV), ST depresyonu (en az 0.1mV), T dalga inversiyonu, V1 derivasyonunda; ST elevasyonu (en az 0.1mV), ST depresyonu (en az 0.1mV), T dalga inversiyonu, QR bulgusu, çentikli S dalgası varlığı'dır. Bulgular: Çalışmada dahil ettiğimiz toplam hasta sayısı 143 olup, hastaların yaş ortalaması 71 ± 14.3 idi. Kadın hastaların oranı %60.1 iken erkek hasta oranı %39.9 ile kadın hastalardan daha azdı. Hasta popülasyonunda bilinen kronik hastalığı olanların oranı %86.7 iken bunlar arasında HT (%53.1) ve DM (%28.0) en sık görülen risk faktörleri olmuştur. Başvuru şikayetleri arasında ilk sırada %74.8 ile nefes darlığı olup bilinç bulanıklığı (%13.3), göğüs ağrısı (%12,6) gibi şikayetler daha az görüldü. 46 hastada mortalite izlenmiş olup mortalite olan ve olmayan gruplar arasında hastaların yaşı, cinsiyet dağılımı anlamlı farklılık göstermemektedir. RV/LV oranı gruplar arasında anlamlı fark göstermemektedir. Mortalite olan grupta V1 derivasyonunda ST segment elevasyonu (p=0.007) mortalite olmayan gruba göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Yine yaptığımız çalışmanın sonuçlarına göre mortalite olan gruptaki V1 derivasyonunda ST depresyonu bulgusu(p=0.024), mortalite olmayan gruba göre daha azdı. EKG ritmi, EKG aksi, sağ dal bloğu, D3 derivasyonundaki EKG bulguları, V1 derivasyonunda T dalga inversiyonu, V1 derivasyonunda QR ve çentikli S dalgası bulgularında ise 30 günlük mortalite açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Sonuç: V1 derivasyonunda ST segment elevasyonu varlığının 30 günlük mortalite ile ilişkili olduğu gösterildi. D3 derivasyonunda gözlemlenen EKG bulguları ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. D3 derivasyonuna ait bulguların anlamlı olmaması, bu derivasyondaki EKG değişikliklerinin mortaliteyi öngörmede daha sınırlı kaldığını düşündürmektedir. V1 derivasyonu, PE hastalarında erken risk sınıflamasında potansiyel olarak mortaliteyi öngörmede bir belirteç olarak değerlendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Pulmoner Emboli, EKG, D3 derivasyonu, V1 derivasyonu, Mortalite