Guinea piglerde intratimpanik gentamisin ile oluşturulan vestibülotoksisite modeli üzerine intratimpanik N asetil sisteinin etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ZEHRA BABAYİĞİT
Danışman: Özgür YİĞİT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İç kulakta dengeyi sağlayan saçlı hücreler oldukça hassastır ve birçok dış etmenden etkilenir. Bunlara örnek olarak yaşlanma, genetik hastalıklar,birçok kemoteröpatikler verilebilir. Kemoteröpatikler içerinde yer alanlardan birtanesi de aminoglikozidlerdir. Aminoglikozidler içerisinde ise en çok vestibülotoksik etkisi olan Gentamisindir. 1 Aminoglikozidlerin iç kulaktaki bu etkisi geçici veya kalıcı olabilir. Gentamisin kalıcı etkisini hücre içerisinde reaktif oksijen molekülleri oluşturup hücre ölümüne sebebiyet vererek gösterir. Gentemisin toksisitesini en çok Tip 1 hücrelerde gösterir. 2 Literatürde aminoglikozidler ile oluşturulan vestibülotoksisite tedavisinde A vitamini, N Asetil Sistein, E vitamini üzerinde çalışılmaktadır. Ama hala etkin bir ajan bulunamamıştır. 3 Gentamisin ile vestibülotoksisite oluşturulmuş guinea piglerde N Asetil Sisteinin vestibüler sistem üzerine etkisini fonksiyonel, biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM Bezmi Alem Vakıf Üniversitesi Deney Hayvanları Yerel Etik kurulundan onay alındı ve Bezmi Alem Vakıf Üniversitesi hayvan laboratuvarında çalışma yürütüldü. (Tarih-Sayı 2019/34) Çalışmaya 16 Guinea Pig dahil edildi.(6-8haftalık 900-1200 gr ağırlığında). Vestibüler sistemin menstüral siklusun ve hormonların değişimlerinden etkilenmemesi adına erkek guinea pigler çalışmaya alındı. Denekler 21-23 santigrat derecede 12 saatlik gündüz ve gece siklusu olacak şekilde döngüde tutuldular. Guinea pigler Randomize olarak üç gruba ayrıldı.Herhangi bir müdahalede bulunulmayan grup 1.grup(kontrol grubu),İntratimpanik gentamisin(0.5 cc salin içersinde 4mg/kg gentamisin) 2.grup ve intratimpanik gentamisin+NAC(0.5 cc salin içersinde 4mg/kg gentamisin+150mg/kg NAC) 3.grup olarak ayrıldı.2.ve 3.gruba tek doz olmak üzere 1.gün it gentamisin uygulandı.3. gruba 1. 3. Ve 5.günler olmak üzere intratimpanik NAC uygulandı.Guine pig lerden 0.gün c-VEMP ölçmleri alındı.Aynı zamanda plazmada total antioksidan kapasite bakılmak üzere 2 cc kan alındı.Aynı işlem 10. Ve 30.gün tekrarlandı.30.günün sonunda hayvanlar sakrifiye edilerek 3 grup arasındaki vestibüler hücrelerdeki silya kaybı,nekroz ve vakualizasyon gibi patolojik değişiklikler hematoksin eozin ve p53 ve bcl-2 ile boyanma immünhistokimyasal yöntemler kullanılarak ışık mikroskopu altında değerlendirilerek karşılaştırıldı.Aynı zamanda vestibüler dokudaki antioksidan- oksidan kapasite biyokimyasal analiz ile ölçülerek 3 grup arasında karşılaştırıldı. BULGULAR Kontrol grubunda c-VEMP ilk pozitif dalga 6-9.saniyeler arası ilk negatif dalga 9- 11.saniyeler arasında alındı. Gentamisin grubunda 10.günde c-VEMP latansında uzama görüldü. Gentamisin grubunda ilk pozitif dalga oluşum süresi 10.günde ortalama 13±1,87 sn ölçülmüşken,N-Asetil sistein+Gentamisin grubunda ise 9,40±0,55 sn olarak ölçülmüştür.bu fark anlamlı olarak bulunmuştur.(p:0,013) 30.gün bakıldığında Gentamisin grubunda c-VEMP cevapları hayvanların yüzde %50sinde alınamadı. N-Asetil sistein+gentamisin grubunda c-Vemp değerlerinde kısmi kayıp gözlendi. Antioksidan ve oksidan kapasiteye serumda baktığımızda NAC-gentamisin (17,40±3,78 10.gün;17,33±4,63 30.gün) ile gentamisin (12,77±2,34 7.gün;11,42±2,42 30.gün) grubunu karşılaştırdığımızda NAC-gentamisin grubunda 7. Ve 30.gün SOD değerleri anlamlı olarak daha yüksekti.(p:0,007 7.gün, p:0.014 30.gün)Oksidan stresde rol alan MDA 30.günde ve LOOH 7.günde genta grubunda en yüksekti.(MDA p:0,005 LOOH p:0,025) Doku da ise SOD ve GSH anlamlı olarak gentamisin grubunda düşük bulunurken oksidan stresde rol alan MDA ve LOOH değerleri en yüksekti(Kontrol grubunda ortalama SOD değeri 19,82±2,28 GSH ortalama 0,79±0,3 iken; Gentamisin grubunda SOD ortalama 12,13±3,22 GSH ortalama 0,67±0,44 NAC+Gentamisin grubunda SOD ortalama 17,91±3,16 GSH ortalama 0,78±0,34 olarak bulunmuştur. Gentamisin ile genta+NAC grubundaki fark anlamlı bulunmuştur.(SOD p:0,010 GSH p:0,014) Histopatolojik değerlendirmede Genta grubunda 4 hayvanda orta şiddette atrofi, vakualizasyon silya kaybı görülürken 1 hayvanda çok şiddetli olmuştur.Genta+NAC grubunda ise bu durum çok hafif olarak izlenmiştir.Ve aralarındaki fark anlamlı bulunmuştur.(p<0.001) İmmünhistokimyasal olarak p53 ve Bcl-2 boyanmasına bakıldığında p53 pozitifliği NAC ve genta grubunda gözlendi. Bcl-2 pozitifliği ise her 2 grupta gözlenirken NAC grubunda biraz daha fazla idi.2 grup arasındaki fark anlamlı bulunmadı. SONUÇ Gentamisin ile oluşturulan vestibülotoksisite modelinde c-VEMP cevaplarında anlamlı kayıp yaşanırken, NAC bu kaybın azalmasında etkili rol oynadığı görüldü. Aynı zamanda serumda ve doku örneklerinde bakılan oksidan belirteçlerin NAC grubunda anlamlı olarak daha düşük yoğunlukta olduğu görüldü.Histopatolojik incelemede NAC ve Gentamisin grubunda dejenerasyon izlenirken NACın az da olsa protektif etkisi görüldü. NAC ın vestibülotoksisite üzerine tedavi edici etkisinin aydınlatılması için daha büyük sayıda deney gruplarına ve insan çalışmalarına ihtiyaç vardır. ANAHTAR KELİMELER Vestibülotoksisite, c-VEMP,Antioksidan,N-Asetil Sistein,Gentamisin