Çölyak hastalığında trombosit göstergeleri ile tanı vediyete uyumun değerlendirilmesi arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CİHAD GÜZEL
Danışman: Funda Müşerref TÜRKMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Çölyak hastalığı, genetik olarak yatkın kişilerde çevresel faktörlerin de etkisiyle ortaya çıkan kronik, sistemik ince bağırsak enteropatisidir. Tanı genellikle kanda çölyak spesifik antikokorlar ve duodenal biyopsi ile konulur. Spesifik genetik testler ise tanı koymak için yardımcı testlerdir. Tam kan sayımında trombosit, trombosit dağılım genişliği (PDW), ortalama trombosit hacmi (MPV) ve platekrit (PCT) gibi bazı biyobelirteçler bulunur. Trombositler inflamatuvar süreçte rol aldıkları için kronik inflamatuvar hastalıklarda da trombosit göstergelerinin kullanılabilecğini düşündürtmüştür. Çalışmanın amacı, trombosit göstergelerinin; ortalama trombosit hacmi (MPV), trombosit dağılım genişliği (PDW), plateletkrit (PCT), çölyak hastalığında tanı ve diyete uyumun değerlendirilmesi için kullanışlı, ucuz, invaziv olmayan bir belirteç olup olmayacağını araştırmaktır. Materyal ve Metod: Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji Klinikleri'ne 01.01.2010 - 01.02.2024 tarihleri arasında başvuran hastalar dahil edilmiştir. Komorbid hastalığı olmayıp herhangi bir endikasyonla yapılan endoskopide bulguları normal saptanan veya çölyak hastalığı ile uyumlu olmayan hastalar grup 1, çölyak hastalığı tanısı almış olan hastalar grup 2, 2.gruptaki hastalardan 6. ay kontrolüne gelen hastalar grup 3 dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun olarak çalışmaya alınmıştır. Hastaların yaş, cinsiyet, doku transglutaminaz antikoru, anti endomisyum antikoru, anti gliadin antikoru, Ig A, demir, folat, vitamin B12, HGB, WBC, nötrofil, lenfosit, RDW, PLT, PCT, PDW, MPV gibi veriler kayıt edilecektir. Çalışmamızın amacı gereği trombosit, PCT, PDW, MPV testlerinin çölyak hastalığının tanısı ve diyete uyumun değerlendirilmesindeki rolü istatistiksel yöntemler ile araştırıldı. İstatistiksel analiz SPSS 27.0 paket programı ile yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0.001), ferritin (p=<0,001), demir (p=<0,001), DBK (p=<0,001), TDBK ix (p=0,005) istatistiksel olarak düşük düzeylerde olduğu belirlendi. PCT (p=0,412) düzeyinin kontrol grubuna göre anlamlı bir fark saptanmadı. Çölyak hastalarının başvuru anındaki ve 6.ay kontrolündeki PDW, PLT, MPV, PCT parametreleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (Sırasıyla p=0,380, p=0,051, p=0,144, p=0,148). Sonuç: İnflamatuar belirteçlerden olan PDW, PLT, MPV, PCT parametrelerinin Çölyak hastalarının takibinde yeri yoktur. Hastalığı tahmin etmede PDW, PLT, MPV kullanılabilir. Fakat HGB, MCV, folat, demir, DBK, TDBK, ferritin, D vitamini değerleri çölyak hastalığının tanı ve takibinde kullanılabilir. Trombosit göstergelerinin çölyak hastalığındaki yerini kanıtlamak için geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.