Sigara bırakma polikliniğine başvuran bireylerin sigara bırakma kararlarına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜBERRA RUKİYE MERT
Danışman: Hüseyin ÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu araştırmanın amacı Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Sigara Bırakma Polikliniği'ne 1 Ocak 2022-31 Aralık 2022 tarihleri arasında başvurmuş bireylerin sigarayı bırakma kararlarına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arasında Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Sigara Bıraktırma polikliniğine sigarayı bırakmak için başvuran 2594 hasta ile yürütülmüştür. Çalışma verileri SPSS programında analiz edilmiştir. Tanımlayıcı analizlerden ortalama, standart sapma, ortanca ve minimum-maksimum değerler kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu analiz edildikten sonra veriler Mann Whitney U/ Student t testi ve Kruskal Wallis Testi/ Tek yön ANOVA ile değerlendirilmiştir. Kategorik değişkenler Pearson Ki Kare ve Fisher'sExact Testleri ile karşılaştırılmıştır. Hastaların başvuru sonrasında aldıkları farmakolojik tedaviler ise Tütün Bağımlılığı Tedavisi İzlem Sistemi (TUBATİS) üzerinden derlenmiştir. Hastaların anksiyete ve depresyon durumları Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ile ve nikotin bağımlılık durumları Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 2594 kişi katılmıştır. Katılımcıların % 61,8'i erkek, % 62,5'i evli idi. Çalışmaya katılanların % 68,6'sı çalışıyordu ve %32,1'i üniversite mezunu idi. Katılımcıların ortalama sigara içmeye başlama yaşı 16,8 ± 4,5'tir. En sık başlama nedeni merak olarak tespit edilmiştir (%47,7 ) . Katılımcıların büyük çoğunluğu kendi isteği ile sigara bırakma polikliniğine başvurmuştur (%92,2) Katılımcıların sigarayı bırakma isteme nedenleri sorulmuş ve en sık sigarayı bırakma isteme nedeninin olarak ilerde hastalanma korkusu olduğu bulunmuştur. Katılımcıların Fagerström Bağımlılık Ölçeğine göre bağımlılık düzeyleri incelendiğinde %50,8'inin yüksek, %24,6'sının orta düzeyde ve %21,3'ünün ünün düşük düzeyde bağımlı olduğu görülmüştür. Bırakma nedenleri ve yaş arası ilişki incelendiğinde ilerde hastalanma korkusunun ve çevreye zarar verme fikrinin diğer gruplara göre yaşlılarda anlamlı olarak daha düşük olduğu, yine benzer şekilde koku ve ekonomik nedenlerle bırakma isteğinin yaşlılarda diğer gruplara göre anlamlı derecede düşük olduğu; buna karşılık doktor önerisi nedenli olarak bırakma isteğinin ise 18-35 yaş aralığında diğer gruplara göre anlamlı derecede düşük olduğu görülmüştür. Sonuç: Ergenlik döneminde sigara kullanımına başlanıldığı göz önüne alındığında bu yaştaki çocukların rol model aldıkları kişilerin sigara kullanım oranları azaltıldığında sigaraya başlama oranlarının azalacağını düşünmekteyiz. Katılımcıların % 92,2 gibi büyük kısmı kendi isteği ile sigara bırakma polikliniğine başvurmuştur. Bu durum hastaların sigara bırakmasına yardımcı olmak için sağlık çalışanlarının daha yönlendirici ve yol gösterici olması gerektiğini kısa hekim müdahalesinin önemini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Sigara,sigara bırakma, nikotin