Kardiyopulmoner baypas sırasında mekanik ventilatör uygulamasının postoperatif pulmoner disfonksiyon üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE YILDIZ KOYUNCU

Danışman: Ömer Faruk ŞAVLUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kardiyak cerrahi sırasında kardiyopulmoner baypas (KPB) kullanımı sonrası postoperatif pulmoner komplikasyon (PPK) gelişimi oldukça sık görülen ve hastaların yoğun bakım ve hastane kalış sürelerinde artışa neden olan beraberinde postoperatif sonuçlarını kötüleştiren ciddi bir sağlık sorunudur. Bu komplikasyonların gelişimi birçok faktörle ilişkilendirilmiştir, önleyici müdahale basamaklarından biri ise KPB sırasında mekanik ventilasyonun devamını içermektedir. Literatürde kardiyopulmoner baypas sırasında farklı mekanik ventilasyon uygulanan grupları, konvansiyonel yöntem olan ventilatörün durdurulması ile kıyaslayan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Ne var ki sonuçlar tartışmalıdır ve saptanan farklılıkların klinik sonuçlara yansıması zayıftır. Materyal ve Metod: Kardiyopulmoner baypas devresi kullanılan izole koroner arter baypas greftleme (KABG) operasyonu planlanan 139 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar randomize şekilde 3 gruba ayrıldılar, farklı olarak KPB sırasında; 1.Düşük tidal volüm grubunda TV:4 ml/kg SS:6 /dk PEEP:5 cm/H2O FiO2: %30, 2.CPAP ventilasyon grubunda CPAP: 8 mmHg FiO2: %30 olacak şekilde ventilasyon uygulandı, 3.Kontrol grubunda ise ventilatör kapatıldı. Her 3 gruba pompa öncesi, sonrası ve yoğun bakım takiplerinde aynı ventilasyon stratejisi uygulandı (TV:6-8 ml/kg (İVA), PEEP:5 cm/H2O, SS:12-14 /dk). Hastaların preoperatif, postoperatif 1. saat, 1. gün ve 2. gün akciğer grafileri çekilerek aynı radyoloji uzmanı tarafından değerlendirildi ve modifiye radyolojik atelektazi skorları (m-RAS) hesaplandı. Hastaların intraoperatif ve postoperatif kan gazı değerleri, solunumsal verileri kaydedilerek, postoperatif pulmoner komplikasyon, ektrapulmoner komplikasyon gelişimi ve sonuçları değerlendirildi. Bulgular: M-RAS postoperatif 1. saatte ventilasyon uygulanan gruplarda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak düşük tespit edildi. Yoğun bakıma gelişte 1. saatte hesaplanan statik ve dinamik kompliyans değerleri de benzer şekilde ventilasyon uygulanan gruplarda kontrol grubuna kıyasla daha yüksek tespit edildi. Bu farklar CPAP grubunda düşük tidal volüm uygulanan gruba kıyasla daha yüksek anlamlılık göstermekteydi (p<0,01). Yoğun bakım yatış süreleri ventilasyon uygulanan gruplarda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak düşük tespit edildi(p<0,05). Bu fark düşük tidal volüm uygulanan grupta daha belirgindi(p<0,01). Hastane kalış süreleri düşük tidal volüm ventilasyon grubunda diğer iki gruba kıyasla anlamlı olarak düşük tespit edildi (p<0,05). CPAP grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı istatistiksel fark tespit edilmedi. Postoperatif pulmoner komplikasyon gelişimi 3 grup için benzerdi. Sonuç: KPB sırasında ventilasyonun devam ettiği hastalarda solunumsal mekaniklerin iyileştiği ve atelektazi gelişiminin postoperatif erken dönemde azaldığı tespit edildi. Bu farkın postoperatif 1. günden itibaren azaldığı saptanmakla birlikte klinik prognozun değerlendirilmesi için bakılan yoğun bakım yatış süresi, hastane kalış süresi gibi parametrelere olumlu etki ettiği tespit edildi. Anahtar kelimeler: Kardiyopulmoner baypas, postoperatif pulmoner komplikasyon, atelektazi, akciğer hasarı, m-RAS.