Obstrüktif uyku apne sendromlu (OUAS) hastaların bağırsak florasında desülfovibrio miktarındaki değişimin desatürasyon ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARAN SINIR
Danışman: Pınar ORTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çağımızda bağırsak mikrobiyotasının birçok inflamatuar hastalıktaki rolü üzerine çalışmalar yapılmıştır. Son yıllarda mikrobiyotanın parkinson hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklar ve daha birçok hastalıkla da direkt veya dolaylı yoldan ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bunun yanısıra mikrobiyota değişiminin obstrüktif uyku apne sendromu patogeneziyle ilişkisi net olarak ortaya konulamamıştır. Uyku apne sendromu uykuda intermittent hipoksiye neden olan bir hastalıktır. Hipoksiye bağlı olarak bağırsak florasında değişimler olabilmektedir. Bu değişimlerin daha çok anaerob bakteri türlerinin artışı şeklinde olduğu düşünülmektedir. Çalışmamızdaki amacımız anaerob olan desülfovibrio bakterisinin obstrüktif uyku apne sendromu olan hastalarda miktarını ölçmek, uyku apnesi olmayan sağlıklı gönüllülerle kıyaslamak ve ayrıca polisomnografi sırasında ölçülen satürasyon indeks değerlerinin yani desatürasyon miktarının bu bakteri ile ilişkisini ortaya koymaktır. MATERYAL ve METOD Bilimsel araştırmamızda, hastanemiz özel uyku hastalıkları polikliniğinde obstrüktif uyku apne sendromu tanısı konulan 30 hasta ve nöroloji polikliniğine uyku dışında farklı şikayetlerle başvuru yapan 20 sağlıklı kişi bulunmaktadır. Katılımcıların sosyografik verileri kaydedildi. Gaita örneği alınmadan önceki son 15 günde hastalara protein, karbonhidrat ve yağdan dengeli diyet listesi verildi. Katılımcılardan alınan fekal örnekler -20 °C'de, analiz edilene kadar bekletildi. Fekal örneklemeler toplandıktan sonra analiz için laboratuvara ulaştırıldı. Uykuyla ilgili hastalıklarda altın standart tetkik olan polisomnografi yapıldı ve elde edilen verilerin hepsi SPSS programı kullanılarak değerlendirildi. BULGULAR Desülfovibrio bakterisi; 6 hasta (%54,5) ve 5 kontrol grubu (%45,5) olmak üzere toplam 11 bireyde (%22) tespit edildi. Bakteri konsantrasyonu her iki grup arasında kıyaslandı ve istatiksel olarak anlamlı saptanmadı. Desülfovibrio saptanan ve saptanmayan gruplar arasında yapılan değerlendirmelerde, uyku parametreleri ve demografik veriler yönünden anlamlı olabilecek bulguya rastlanılmadı. Çalışmada yer alan OUAS hastalarında, desülfovibrio bakterisi ve apne-hipopne indeksi arasında anlamlı istatiktiksel veri saptanmadı. Hasta ve kontrol gruplarının polisomnografik verileri karşılaştırıldığında uyku latansı ve N2 uyku evresi yüzdesinde anlamlı değişiklik olmadığı; uyku kalitesi, WASO, N1, N3, REM yüzdeleri, ortalama ve en düşük oksijen satürasyonu, ODİ değerlerinin ise, beklenildiği üzere, anlamlı olarak farklı olduğu bulgulandı. Hipertansiyon hastalığının AHİ ve ortalama oksijen satürasyonu ile istatiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu gözlendi. SONUÇ Obstrüktif tip uyku apne sendromu olan hastaların bağırsak mikrobiyotasında anaerob desülfovibrio türü bakteri kolonizasyonunun artabileceği ve intermittent hipoksiyle ilişkili olabileceği yönünde kurulan hipotez ilk defa insanlar üzerinde yapılmıştır. Hasta seçiminde titiz davranılması ve dahil edilme kriterlerinin yüksek oranda kısıtlayıcı olması araştırmamızın bulgularını daha değerli kılmaktadır. Her ne kadar bakteri miktarının, hasta ve kontrol grubu arasında fark göstermediği, AHİ indeksiyle de belirgin bir ilişkisi olmadığı bulgulansa da ilerleyen zamanda desülfovibrio kolonizasyonun arttığı bireylerde bakteri miktarı ve aktivitesine bağlı komorbid durumların ortaya çıkabileceği öngörülebilir. Bundan dolayı bu bireylerin takibi OUAS, Parkinson hastalığı gibi hastalıkların patofizyolojisine yönelik daha detaylı bilgilerin elde edilmesine hatta tedavi protokollerinin değişmesine neden olabilir. Çalışmaya dahil edilen kişi sayısının kısıtlı olmasına rağmen hasta ve kontrol gruplarında sırasıyla %54 ve %45 oranında bakteri kolonizasyonunun arttığının gösterilmesi önemli bir bulgudur. Gelecekte daha fazla birey üzerinde yapılacak çalışmalarda mevcut hipotezimiz de kanıtlanabilir. ANAHTAR KELİMELER: obstrüktif uyku apne sendromu, mikrobiyota, desülfovibrio, bağırsak mikrobiyota, obstrüktif uyku apne sendromu ve mikrobiyota, polisomnografi