Lise çağında çocuğu olan ebeveynlerin gözünden akran zorbalığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM GÜL KAYABAŞI
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Lise çağında çocuğu bulunan ebeveynlerin akran zorbalığı konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma, tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı bir anket çalışmasıdır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran ve 14-18 yaş aralığında lise çağında çocuğu bulunan ebeveynler oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü 235 ebeveyn üzerinden hesaplanmış ve 150 ebeveyn çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, yüz yüze görüşmeler yoluyla yapılandırılmış bir bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Formda, ebeveynlerin sosyodemografik özelliklerine, çocuklarının okul bilgilerine, zorbalık deneyimlerine ve ebeveynlerin tutumlarına dair sorular yer almıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmış; normallik Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleriyle değerlendirilmiş, uygun olmayan veriler için medyan, minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Tüm analizler %95 güven düzeyinde yapılmış, p 0,05). Çocuğun hem zorbalığa uğramış hem de başkasına zorbalık yapmış olması arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çocuklarının zorbalığa uğrama durumuyla ebeveynle iletişim kurma davranışı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Medeni durumla farkındalık düzeyi arasında ilişki bulunmuş; evli ebeveynler kendilerini daha farkında hissetmiştir. Ebeveynin eğitim düzeyi yükseldikçe farkındalığın da arttığı görülmüştür. Annelerin meslekleriyle akran zorbalığı farkındalığı arasında da anlamlı ilişki saptanmış, beyaz yaka çalışan annelerin bu konuda daha bilinçli olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde, babaların eğitim düzeyine bağlı olarak da farkındalık düzeylerinin değiştiği görülmüştür. Sonuç: Bu çalışma, ebeveynlerin akran zorbalığını her zaman fark edemediğini ve bilgi düzeyinin farkındalıkla birebir örtüşmediğini ortaya koymuştur. Çocuklarla etkili iletişim ve ebeveyn farkındalığını artırmaya yönelik eğitim programları, zorbalığın erken fark edilmesi ve önlenmesinde önem taşımaktadır. Anahtar kelimeler: Akran, Bilgi, Davranış, Ebeveyn, Tutum, Zorbalık