3-18 yaş aralığında subklinik hipotiroidili olguların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ERGİN
Danışman: Şenay SAVAŞ ERDEVE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET 3-18 YAŞ ARALIĞINDA SUBKLİNİK HİPOTİROİDİLİ OLGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Amaç: Subklinik hipotiroidizm sT4 ve sT3 düzeyi normalken, TSH düzeyinin yaşa göre normal referans aralığın üzerinde olmasıdır. Çocuklarda subklinik hipotiroidizm prevalansının %2'den az olduğu tahmin edilmektedir. Çocuklarda sınırlıda olsa elde edilen kanıtlara göre subklinik hipotirodi kendi kendini sınırlayan bir durumdur ve aşikar hipotiroidizme progresyon oranı düşüktür. Bununla birlikte, çocukluk çağında tiroid hormonlarının büyüme, ergenlik ve metabolizmanın düzenlenmesinde çok önemli rolleri olduğu için, düzenli izlem aşikar hipotiroidiye ilerlemiş olguları tespit etmek için büyük önem taşır. Bu çalışmadaki amacımız 3-18 yaş arasında vücut kitle indeksi 85. persentilin altında olup, guatrı bulunmayan ve tiroid otoantikorları negatif subklinik hipotiroidi tanılı olguları klinik, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleriyle değerlendirmek ve çocuklarda subklinik hipotiroidinin klinik seyri hakkında fikir sahibi olmaktı. Gereç – Yöntem: Bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği'ne 02.03.2016-17.02.2017 tarihleri arasında başvuran, 3-18 yaş arasında, vücut kitle indeksi 85. persentilin altında, boy SDS -2.5'un üzerinde olan, guatrı bulunmayan, otoimmün olmayan subklinik hipotiroidi tanısı alan 25 hasta dahil edildi. Subklinik hipotiroidili olgular tanıda ve tedavisiz izlemin 3. ayı ve 1. yılında değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 25 subklinik hipotiroidili olgunun yaş ortalaması 9.65 ± 2.89 yıldı. Olguların 17'si (%68) kız, 8'i (%32) erkekti. Olguların %68'i prepubertal, %32'si pubertal evredeydi ve %36'sında ailede tiroid hastalığı öyküsü pozitifti. Tiroid stimüle edici hormon düzeyi ortalaması tanıda 6.92 ± 0.92 µIU/ml, izlemin 3. ayında 4.77 ± 1.57 µIU/ml, izlemin 1. yılında 4.51 ± 1.79 µIU/ml bulundu. İzlemin birinci yılında subklinik hipotiroidinin %73.7 oranında düzeldiği görüldü. Birinci yılda subklinik hipotiroidisi düzelen ve subklinik hipotiroidisi devam eden olguların tanı TSH, sT4 düzeyleri, yaş, puberte ve cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Bir yıllık izlemde aşikar hipotiroidi gelişen olgu olmadı. Olguların tanı idrar iyot düzeyi 3. ay idrar iyot düzeyine göre anlamlı olarak yüksekti (p=0.049). Birinci yıl idrar iyot düzeyi ise tanı ve 3. ay idrar iyot düzeyiyle benzerdi. Tanıda olguların boy SDS ortalaması -0.71 ± 0.87, VKİ SDS ortalaması -0.31 ± 0.77; izlemin 1. yılında boy SDS ortalaması -0.68 ± 0.79, VKİ SDS ortalaması -0.65 ± 1.11 olup, olguların boy SDS ve VKİ SDS'leri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. İzlemde TSH düzeyi normale dönen hastaların VKİ SDS'lerinde azalma olduğu görüldü (p=0.011). Tanı ve izlemin birinci yılında kalp tepe atımı, diyastolik kan basıncı, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid, açlık kan şekeri, açlık insülin düzeyi, HOMA-IR, hemoglobin, beyaz küre, trombosit, CRP düzeyleri ve tiroid volümü karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. İzlemin birinci yılında sistolik kan basıncı ve sensitif CRP değeri tanıya göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Ancak subklinik hipotiroidisi devam eden grupta hipertansif olan olgu yoktu ve bu grupta sistolik kan basıncının ve sensitif CRP değerinin tanıyla benzer olduğu görüldü. Sonuç: Otoimmün olmayan, normal vücut kitle indeksine sahip, TSH düzeyi 5.5 – 10 µIU/ml arasında olan subklinik hipotiroidili çocuklarda izlemin 3. ayında subklinik hipotiroidinin %68.2 oranında, izlemin 1. yılında ise %73.7 oranında düzeldiği görüldü. Bu grupta bir yıllık izlemde aşikar hipotiroidiye ilerleme olmadı ve tedavisiz izlemde subklinik hipotiroidinin boy SDS, vücut kitle indeksi SDS, kan basıncı, glukoz ve lipit metabolizması üzerine etkisinin olmadığı sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Subklinik Hipotiroidi, Çocuk, Adölesan, Antropometri, Kan Basıncı, Lipid Metabolizması, Glukoz Metabolizması