65 yaş ve üzeri kişilerde hastalık profili ve yaşam kalitesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERKAN GÖKMEN

Danışman: Murat ALTUNTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Yaşlanma ve yaşlı sağlığı birinci basamak sağlık hizmetleri içerisinde giderek önemini artıran bir konu haline gelmiştir. Dünya nüfusunun yaşlanması, ülkelerin beklenen demografik dönüşümü geçirmelerinin bir sonucudur. Yaşlılık döneminde kronik hastalıkların oranı artmakta ve buna bağlı olarak yaşam kalitesi düşmektedir. Yaşlı popülasyonda ana hedeflerden birisi yaşam kalitesinin korunması olmaktadır. 65 yaş ve üzeri kronik hastalığı olan bireylerin bu durumlarının yaşam kalitesi ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada (SBÜ) İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi, Bağcılar (Güneşli) Eğitim Aile Sağlığı Merkezine 01.03.2020-31.05.2020 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri 196 hastaya tarafımızca oluşturulan sosyodemografik sorular ile WHOQOL-OLD yaşam kalitesi ölçeğinden oluşan bir anket formu uygulandı. Bu çalışmada istatistiksel analizler SPSS 24.0 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standart sapma) yanı sıra Shapiro – Wilk normallik testi ile değişkenlerin dağılımına bakılmış, normal dağılım gösteren değişkenlerin ikili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi kullanılmıştır. Üçlü grupların karşılaştırılmasında Anova ve Bonferonni testleri kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir Bulgular: Yaşlıların WHOQOL-OLD Yaşam Kalitesi puan ortalaması erkeklerde 82,68±10,83 kadınlarda 79,26±9,23 olarak bulunmuştur. Cinsiyet, eğitim, yaş, nörolojik ve psikiyatrik hastalık değişkenleri ile WHOQOL-OLD total puanları arasında; cinsiyet ve nörolojik hastalık değişkinleri ile duyusal işlevler boyut puanları arasında; cinsiyet, yaş, eğitim, sigara, medeni durum ve nörolojik hastalık değişkenleri ile özerklik boyut puanları arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Cinsiyet, yaş, eğitim, kronik hastalık sayısı, hipertansiyon, hiperlipidemi, nörolojik ve psikiyatrik hastalık değişkenleri ile geçmiş, bugün, gelecek faaliyet boyut puanları arasında; yaş, medeni durum, kronik hastalık sayısı ve nörolojik hastalık değişkenleri ile sosyal katılım boyut puanları arasında; kronik hastalık sayısı, hipertansiyon ve nörolojik hastalık değişkenleri ile ölüm ve ölmek boyut puanları arasında; nörolojik hastalık ile yakınlık boyut puanları arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Sonuç: Nörolojik hastalıkları olan yaşlı bireylerin yaşam kalitesi puanlarının, nörolojik hastalığı olmayanlara göre WHOQOL-OLD 6 boyutu ve total yaşam kalitesi puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. Cinsiyet, yaş sınıflaması ve eğitim durumu yaşam kalitesini genel olarak etkilemektedir. Diyabet, kalp damar hastalıkları, kronik akciğer hastalıkları, tiroid hastalıkları ve genitoüriner hastalıklar yaşam kalitesi üzerine etkili değildir. Hipertansiyon, hiperlipidemi ve psikiyatrik hastalıklar yaşam kalitesinin bazı alt boyutlarını olumsuz etkilemektedir.