İdiyopatik pulmoner fibrozis hastalarında mortaliteyi öngören parametreler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDA ARAS
Danışman: Gülistan KARADENİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İdiyopatik interstisyel pnömoniler etiyolojileri halen aydınlatılamamış akciğer parankiminde fibrozisle sonuçlandığı bir grup akciğer hastalığıdır. İdiopatik Pulmoner Fibrozis (İPF), idiyopatik interstisyel pnömoniler grubunda en sık görülen ve en kötü prognozlu olandır. Progresif olup mortalitesi yüksek ve sağ kalımı kısa olan İPF'de bunu öngörecek parametreler ile ilgili çalışmalar hala devam etmektedir. Bu nedenle biz de hastane verilerimizin literatüre katkı sağlaması açısından, İPF hastalarında mortaliteyi öngörecek klinik, radyolojik ve fizyolojik parametreleri araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: 01.01.2013- 01.01.2023 tarihleri arasında İPF tanısı alan ve antifibrotik tedavi başlanan 381 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların tanı tarihi, yaş, cinsiyet, öksürük, nefes darlığı balgam şikayetleri, mMRC, egzersiz kısıtlılığı, vücut kitle indeksi, sigara durumu, FVC, DLCO, 6DYT, oksijen satürasyonu, YÇBT' de fibrozisin yaygınlığı, LAP varlığı, amfizem varlığı gibi radyolojik özellikleri, GAP evresi (cinsiyet+ yaş+ FVC ve DLCO göre fizyolojik bulgular), CPI (birleşik fizyolojik indeks),ek hastalıklar, kullanılan antifibrotik tedavi ve tedavi başlama tarihi, oksijen konsantratör kullanımı, atak durumu ve hospitalizasyon öyküsü, ilaç yan etkileri ve ölüm tarihleri retrospektif olarak tarandı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 381 İPF olgusunun yaş ortalaması 68,8 ±7,8 yıldı. Olguların %86,9'u (n=331) erkek, %13,1'i (n=50) kadındı. 1 yıllık sağkalım %91.9, 3 yıllık sağkalım %71.1, 5 yıllık sağkalım %58.3, 10 yıllık sağkalım ise %52.8 olarak saptandı. Ortalama sağkalım süresi 63ay (%95 CI: 57-68), 10 yıllık mortalite %47.2 (n=180) olarak bulundu. Tek değişkenli sağkalım analizinde >40 paketyıl sigara öyküsü(p=0,005), 6DYT ≤420 m olması (p=0,001), mMRC 3-4 olması (p 86(p 7,42(p=0,013), USOT kullanımı (p 49,2(p 71(p=0,047), VKİ ≤21,8kg/m2(p 49,2 olması (HR = 1.72, %95 CI: 1.24-2.37, p = 0.001) artmış mortalite riski ile ilişkili bağımsız değişkenler olarak belirlendi. Sonuç: Semptomlarda progresyon olması, egzersiz kısıtlılığı olması, radyolojide bal peteği varlığı, CPI>49,2 olması mortalite riskini tahmin edebilmektedir. Bu nedenle İPF hastalarının tanı ve takibi sırasında mortalite ve sağkalım verileri değerlendirilirken bu parametrelerin göz ardı edilmemesi gerekir. Anahtar kelimeler: İdiyopatik pulmoner fibrozis, birleşik fizyolojik indeks, egzersiz kısıtlılığı, bal peteği, mortalite