Kişisel koruyucu ekipman kullanımının havayolu yönetimine etkilerinin değerlendirilmesi; prospektif, randomize olmayan kontrollü bir simulasyon çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEZBAN AYDAN OKUYUCU
Danışman: Mehmet YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği'nde kişisel koruyucu ekipman (KKE) ile standart üniforma (SÜ) kullanımının, direkt laringoskop (DL), GlideScope video laringoskop (VL), C-Mac VL, I-gel Laringeal Mask Airway (LMA), ProSeal LMA ve Frova entübasyon kateteri (FEK) kullanılarak yapılan havayolu yönetimleri üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız yerel etik kurul onayı alındıktan sonra 24 adet katılımcı ile gerçekleştirildi. Çalışmada KKE kullanımının havayolu yönetimine etkisini değerlendirmek amacıyla bir simülasyon mankeni kullanıldı. Katılımcı olarak anestezi teknisyenleri, anestezi asistanları ve uzmanları dahil edildi. Demografik veri olarak katılımcıların klinik pozisyonları, her bir havayolu yönetimi ve KKE kullanımı ile ilgili deneyimleri, yaş, cinsiyet, boy ve kilogram bilgileri kaydedildi. Uygulanacak her işlem, katılımcılara bir anestezi uzmanı ve asistanı tarafından anlatıldı. Ardından katılımcılar önce SÜ, daha sonra KKE varlığında uygulamalarını gerçekleştirdiler. Havayolu yönetiminde sırasıyla DL, GlideScope VL, C-Mac VL ve FEK ile endotrakeal entübasyon (ETE) yapıldı ve ardından I-gel ve ProSeal LMA uygulandı. Her bir uygulama sırasıyla normal ve zor havayolu şartı oluşturularak gerçekleştirildi. Her uygulama için süre, girişim sayısı ve optimizasyon manevrası varlığı kaydedildi. Entübasyon uygulamalarında ek olarak glottik açıklık görülme süreleri, modifiye CLS (Cormack/Lehane Skoru) ve POGO (Percentage Of Glottic Opening) skorları da kaydedildi. Katılımcılardan girişim zorluğunu subjektif olarak değerlendirebilmek için her işlem sonrası Vizüel (Görsel) Analog Skala (VAS) kullanılarak puan vermesi istendi ve kaydedildi. Son olarak KKE kullanımının katılımcılardaki diğer subjektif etkileri (terleme, sıcaklık hissi gibi) soruldu. Bulgular: Kişisel koruyucu ekipman kullanımı yan etkileri incelendiğinde; katılımcıların %83,3'ünde (n=20) olmak üzere en fazla görülen yan etki terleme ve sıcaklık artışı ve ikinci sırada ise %70,8 görülme oranı ile anksiyete olmuştur. Yapılan istatistikler sonucunda anlamlı bulunan karşılaştırmalar incelenecek olursa; GlideScope VL ve C-Mac VL uygulamasında, normal havayolu yönetiminde SÜ ile KKE kullanımının VAS ölçümleri arasında, KKE'de fazla olmak üzere istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (sırasıyla; p=0,001; p<0,05, p=0,020; p<0,05). I-gel LMA uygulamasında zor havayolunda; SÜ ile KKE kullanımının VAS ölçümleri arasında, KKE'de fazla olmak üzere istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,049; p<0,05). DL uygulamasında normal havayolu yönetiminde, SÜ ile KKE kullanımının glottik açıklık görülünceye kadar geçen süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,039; p<0,05). DL uygulamasında normal havayolu yönetiminde KKE kullananların glottik açıklık görülünceye kadar geçen süreleri, SÜ kullananlardan anlamlı düzeyde yüksektir. DL uygulamasında, zor havayolunda SÜ ile KKE kullanımının POGO ölçümleri arasında istatistiksel olarak, SÜ'de fazla olmak üzere anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,034; p<0,05). Sonuç: Kişisel koruyucu ekipman kullanımının havayolu yönetimine etkilerinin uygulayıcılar ve hastaları da kapsayacak şekilde çok kapsamlı olduğu ortaya çıkmıştır. Uygulayıcılar için psikolojik ve fiziksel olarak olumsuz etkileri gözlemlenmiştir. Havayolu yönetiminde ise KKE varlığında uygulamanın zorluğunu belirleyen VAS değerleri ve glottik açıklık görülme süreleri artmış, glottik açıklık görülme oranları ise azalmış olarak bulunmuştur. Girişim süreleri, sayıları ve optimizasyon manevraları sonuçları değerlendirildiğinde ise SÜ ile benzer bulunmuştur. KKE varlığında hem normal hem de zor havayolu için VL kullanımının DL'ye tercih edilebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kişisel koruyucu ekipman, havayolu yönetimi, zor havayolu yönetimi, manken çalışması