Aile sağlığı merkezimize başvuran kronik hastalığı olan 65 yaş üstü hastaların ilaç uyumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAMZA KARADAĞ
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; 65 yaş üstü ve kronik hastalığı olan bireylerin Morisky-8 ölçeği ile ilaç uyumunun değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışma tek merkezli, tanımlayıcı bir araştırma olarak planlanmış olup, İstanbul Gaziosmanpaşa Rahime Başaran Aile Sağlığı Merkezi'ne 01 Şubat 2020 - 01 Mayıs 2020 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzerinde olan, en az bir kronik hastalığı olan ve son 6 aydır bundan dolayı ilaç kullanan, kognitif fonksiyon bozukluğu olmayan, çalışmaya katılmayı kabul eden 123 hasta ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların ilaç uyumu değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, eğitim durumu, medeni hali, sigara kullanımı, gelir düzeyi, solunum sistem hastalıkları, kardiyovasküler sistem hastaları, diyabetes mellitüs, kaç yıldır hasta oldukları, kaç ilaç kullandıkarı ve günde kaç kez ilaç aldıkları sorgulandı. İlaç uyumunu değerlendirmek için Morisky-8 ölçeği uygulandı. Katılımcıların sosyodemografik verileri ve Morisky-8 anketi tarafımızca hazırlanan Hasta Bilgi Formu kullanılarak yüzyüze görüşme tekniği ile yapıldı. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodların (Ortalama, Standart sapma, frekans) yanısıra niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi ve Fisher Freeman Halton testi kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışma yaşları 65 ile 86 arasında değişmekte olan, 79'u (%64.2) kadın, 44'ü (%35.8) erkek olmak üzere 123 olgu üzerinde yapılmıştır. Olguların yaş ortalaması 70.80±4.76 yıldır. Kadınların %34.2'sinde, erkeklerin %43.2'sinde ilaç kullanımına yüksek uyum görülmekte olup, aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Bekar olguların %30.6'sında, evli olguların %41.9'unda ilaç kullanımına yüksek uyum görülmekte olup, aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Eğitim düzeyine göre ilaca uyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Okur-yazar olmayan olguların ilaca uyum düzeyi %32, temel eğitim almış olanların %36.1, lise mezunlarının %55.6 ve üniversite mezunlarının %50'dir. Sigara kullanımı ile ilaca uyum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p:0.012; p<0.05). Sigara kullanan olgularda ilaca yüksek uyum görülme oranı (%87.5), sigara kullanmayan olgulardan (%33.9) anlamlı şekilde yüksektir. Gelir ile ilaca uyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Geliri olanların %37.6'sında, geliri olmayanların %36.7'sinde ilaca yüksek uyum görülmektedir. Solunum hastalığı olmayan olguların %37'sinde, solunum hastalığı olan olguların %40'ında ilaca yüksek uyum görülmekte olup, aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. KVS hastalığı olmayan olguların %36.4'ünde, KVS olan olguların %37.5'inde ilaca yüksek uyum görülmekte olup, aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Sonuç: Çalışmamızda Sigara kullanan olgularda ilaca yüksek uyum görüldü. Diğer parametrelerde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Anahtar Sözcükler: Kronik hastalık, İlaç uyumu, Morisky-8