Birinci basamakta yaşa bağlı makula dejenerasyonunu taramada amsler kareli kağıt testinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEYYİDE AYŞENUR KUZUCU ÜŞÜMÜŞ
Danışman: Cenk AYPAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu, en sık görülen görme kaybı nedenlerindendir. Tüm dünyada yaşlanan nüfusun artmasıyla birlikte, yol açtığı morbiditeler nedeniyle önemi artmaktadır. Erken teşhisi ve risk faktörlerinin yönetimi, aile hekimliğinin, sağlığın korunması görevi kapsamındadır ve uygun yöntem varlığında, sağlık taramaları içinde değerlendirilmelidir. Bu çalışmada amacımız, birinci basamak sağlık hizmeti koşullarında, yaşa bağlı makula dejenerasyonunu tarama testi olarak Amsler kareli kağıt testinin tanı değerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ankara'da bir aile hekimliği birimine kayıtlı, diyabeti olmayan, 50 yaş ve üzeri kişilerden, çalışma süresi içinde aile sağlığı merkezine başvuranlar ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların her bir gözü ile Amsler grafiğinde algıladığı bozulmalar test edilerek, risk tespit edilenler, göz hastalıkları uzmanına konsülte edilmiştir. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu tanısı için uzmanın muayene sonucunda verdiği karar esas alınmıştır. Uzman kararı referans alınarak, Amsler testinin doğruluğu açısından duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif kestirim değerleri analiz edilmiştir. Ayrıca sorgulama ve muayenede elde edilen verilerle, kişide var olan olası risk faktörlerinin, uzmanın bu tanıyı koyması ve Amsler testi sonucu üzerine etkilerinin istatistiksel önem düzeyi araştırılmıştır. Bulgular: Katılımcıların 222'si (%62,5) kadındır. Tüm katılımcı yaşları ortancası 62 (51-92) dir. 355 katılımcının toplam 700 gözü Amsler kareli kağıdı ile test edildi. 184 göz, uzman hekim tarafından değerlendirildi. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu tanısında uzman kararı referans alındığında, Amsler testi'nin tanı testi olarak duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif kestirim değerleri sırasıyla %62,7; %68,4; %53,2; %76,2'dir. Olası risk faktörleri ile oluşturulan regresyon modelinde yaş ve göz renginin Amsler testinin tahmin edilmesinde etkili faktörler olduğu gözlendi. Amsler testi pozitifliğinde her 1 yaş artışla 1,06 kat, açık göz rengi için de koyuya oranla 1,96 kat risk artışı mevcuttur. Sonuç: Yaşa bağlı makula dejenerasyonunun özellikle neovasküler tipi için, yeni gelişen tedaviler, erken tanının önemini artırmaktadır. İleri yaşta görme kayıplarının yaşam kalitesini düşüren geniş kapsamlı etkileri vardır. Bu çalışma sonucunda, aile sağlığı merkezinde uygulanan Amsler testi için elde edilen orta düzeyde duyarlılık ve özgüllük ile, periyodik sağlık muayeneleri içinde görme keskinliği muayenesi beraberinde uygulanması ve pozitif bulunan her hastanın göz hastalıkları uzmanına yönlendirilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Erken Tanı, Görme Alanı Testleri, Makula Dejenerasyonu