Diyabetik ayak sendromlu hastalarda metabolik sendrom ve obezite sıklığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN ÇELİK
Danışman: Refik DEMİRTUNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ayak bileğinin ve ayak bileği distalinin nöropati, iskemi ve enfeksiyonla ilişkili ülserlerine Diyabetik Ayak Sendromu (DAS) denir. Diyabetli hastaların yaklaşık %15'inde hastalığı boyunca ayak ülserleri gelişebilir. Diyabette amputasyonların %80'inden ayak ülserleri sorumludur. DAS, diyabetlilerde önemli şekilde mortalite, morbidite ve sakatlığın öngörücüsüdür. DAS'da kardiyovasküler risk faktörleri ve kardiyovasküler olayların arttığı rapor edilmiştir. Diğer taraftan Metabolik Sendrom (MetS) kardiyovasküler hastalık ve diyabetin risk faktörlerini barındıran bir riskler demeti topluluğudur. Bu çalışmada DAS hastalarında MetS ve bileşenleri ile obezite sıklığını araştırdık. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yapılan çalışmamızda 01.01.2015-01.01.2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Servisi'nde yatan ve polikliniklerine başvuran 80 DAS olan hasta ve 80 diyabet tanısı olan ancak DAS olmayan kontrol grubu hastası alındı. Çalışmamıza 18 yaş üzeri hastalar dahil edilmiş olup; gebeler, postpartum dönemde olanlar, MetS tanı kriterlerine bakılmayan hastalar, vücut kitle indeksi (VKİ) hesaplanmayan hastalar ve kendi isteği ile hastaneden ayrılan hastalar dahil edilmemiştir. Çalışmaya ayak bileği ve distalinde ülserleri olan diyabetik hastalar alındı. DAS hastaları Wagner-Meggitt sınıflamasına göre evrelendirildi. Sistemde mevcut olan açlık kan şekeri (AKŞ), tokluk kan şekeri (TKŞ), HbA1c, total kolesterol, HDL-K, LDL-K, trigliserit (TG), ALT, AST, hemoglobin, BUN, kreatinin düzeyleri ve gelişlerinde ölçülmüş olan sistolik-diyastolik tansiyon değerleri ve bel çevresi (BÇ) ölçümleri ışığında National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP ATP III) ve International Diabetes Federation (IDF) tanı kriterlerine göre MetS tanısı konuldu. VKİ 18,5-24,9 kg/m2 arası normal kilolu, 25,0-29,9 kg/m2 arası fazla kilolu ve 30 kg/m2 üzerinde olanlar obez olarak tanımlandı. Bulgular kontrol grubu ile karşılaştırıldı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS 22, Türkiye) programı kullanıldı. Bulgular: Çalışma, yaşları 41 ile 87 yıl arasında değişmekte olan, 122'si (%76.2) erkek ve 38'i (%23.8) kadın olmak üzere toplam 160 olgu ile yapıldı. Hastalar, 80'i (%50) DAS olan ve 80'i (%50) DAS olmayan olmak üzere 2 grup altında incelendi. Gruplar kendi aralarında karşılaştırıldıklarında, DAS hastalarında NCEP ATP III tanı kriterlerine göre MetS görülme oranı (%90), kontrol grubundan (%72.5) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05). IDF tanı kriterlerine göre ise MetS görülme oranı (%95), kontrol grubundan (%76.3) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0.05). VKİ' ye iki grup karşılaştırıldığında DAS olanların obez olma oranı (%43.8), kontrol grubundan (%22.5) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05). Obezite ve MetS ile komponentlerinin varlığı DAS riskini artırmaktaydı. Sonuç: DAS'da MetS ve bileşenleri ile obeziteye sık rastlanmaktadır. Bu gözlemlerin ışığında MetS, hipertansiyon (HT) ve obezite DAS oluşumu için risk faktörüdür.