Kronik Lenfositik Lösemi tanılı hastaların takibinde otoimmün hastalıkların görülme sıklığı ve otoimmün belirteçlerin pozitiflik oranın araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, DİYARBAKIR GAZİ YAŞARGİL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAH KAÇAR
Danışman: Cengiz DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kronik lenfositik lösemi sıklıkla bağışıklık sistemindeki bozukluklarla ilişkilidir. Kronik lenfositik lösemi ile otoimmün sitopeniler arasındaki ilişki yapılan çalışmalarda ortaya konulmuştur. Otoimmün hemolitik anemi ve immün trombositopeni en sık görülen otoimmün hematolojik hastalıklardır. Sorumlu mekanizmalar arasında, özellikle lösemik hücrelerin poliklonal otoantikorların üretimini düzenlemedeki rolü önemlidir. Çalışmamızın amacı merkezimizde takipli Kronik lenfositik lösemi tanılı hastalarda en sık görülen otoimmün hastalıkların belirlenmesi ve kronik lenfositik lösemili hastalarda otoimmün belirteçlerin pozitiflik durumunun araştırılması olarak belirlendi. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli bir çalışma olarak planlandı. Çalışmamıza Sağlık Bilimler Üniversitesi Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Kliniğinde takipli KLL tanılı hastalar dahil edildi. Hastaların poliklinik dosyaları ve hastane otomasyon sistemindeki verileri incelendi. Bulgular: Çalışmamıza 121 hasta dahil edildi. Hastaların 52 (%43)` si kadın ve 69 (%57)`u erkekti. Hastalarımızın yaş ortalaması 67.9 (41-93) olarak belirlendi. Hastaların 25`inde (%20,6) otoimmün hastalık gözlendi. Hematolojik ve non-hematolojik otoimmün hastalık diye gruplandırma yapıldığında. Bunların sekizi otoimmün hemolitik anemi (OİHA) ve dört hastada immün trombositopenik purpura (İTP) vardı. İTP`li hastaların birinde romatoid artrit ve aynı zamanda bir hastada hashimato tiroiditi vardı. Non-hematolojik otoimmün hastalık olarak dört hastada romatoid artrit, beş hastada hashimato tiroiditi, iki hastada sjögren sendromu , bir hastada gut artriti ve bir hastada lökositoklastik vaskülit saptandı. Hasta gurubumuzda otoimmün belirteçlerden 12 hastada ANA, bir hastada ENA(SS-B) panel, bir hastada c ANCA, üç hastada Anti-TPO, yedi hastada RF, üç hastada Ant-CCP, 14 hastada direkt coombs, 10 hastada indirekt coombs ve bir hastada karaciğer-İFA(LKM-1) pozitif görüldü. Otoimmün olayların hastalık evresi ile olan ilişkisine bakıldığında; Hematolojik otoimmün hastalıkların %83,3`u ve non-hematolojik otoimmün hastalıkların %46,1`i ileri hastalık evresindeydi. iki gurup arasında hastalık evresi açısından fark anlamlıydı risk skorlamasında anlamlı fark vardı (P:0,003). Çalışmamızda 33 (%27,2) hastada Otoimmün serolojik marker pozitifti ve bu hastaların %54,5`i ileri hastalık evresindeydi. Sonuç: Sonuç olarak hastalarımızın %20.6`sinda otoimmün hastalık görüldü bunların %48`i hematolojik %52`si non hematolojikti. Hematolojik otoimmün hastalık ileri evre hastalarda görülürken non hematolojik hastalıklar daha çok erken evre hastalarda görüldü. Hasta gurubumuzun %27.2 kadarın dada otoimmün serolojik marker pozitifliği görüldü. Bu serolojik marker tespit edilen hasta gurubunda non-hematolojik otoimmün hastalık tespit edilen gurup gibi erken evre hastalıkta görülme eğilimi gösterdi. Hematolojik otoimmün hastalıklardan İTP de OIHA`a nazaran daha erken evre hastalıkta görülme eğilimindeydi. KLL gurubunda otoimmün hastalık olarak en sık görülen otoimmün hemolitik anemi (OIHA) idi. OIHA ileri hastalık evresi ve çoklu tedavi alan hastalarda daha sık idi. Ancak immün trombositopenik purpura (İTP) görülen hastaların özelikleri non-hematolojik hastalık gelişen guruptan farklı değildi. Ek olarak hematolojik olmayan otoimmün hastalıklar da tanımlandı. Romatoid artrit ve hashimato tiroiditi en sık hematolojik olmayan otoimmün hastalıklardı. Hematolojik otoimmün hastalıklar daha ileri hastalık evresinde görülmesine karşın hematolojik olmayan otoimmün hastalıklar ve serolojik belirteçler çoğunlukla hastalığın erken evrelerinde görüldü. Anahtar kelimeler: Kronik lenfositik lösemi, otoimmün hastalıklar, otoimmün serolojik belirteçler.