Bipolar bozukluğu olan hastalarda dürtüsellik, risk alma ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADEM KAYA
Danışman: Elvan Emine ATA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma bipolar bozukluğu olan hastalarda dürtüsellik, risk alma vesağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıylayapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma İstanbul ilinde bir ruh ve sinir hastalıklarıhastanesinde yatmakta olan bipolar bozukluğu olan 80 hasta ile Ekim 2024- Mart 2025tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, BaratDürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ–11-KF), Risk Alma Davranışları Ölçeği (RADÖ), SağlıklıYaşam Biçimi II Ölçeği (SYBDÖ) aracılığı ile hastalar ile yapılan yüz yüze görüşmeile toplanmıştır. Verilerin analizinde, iki gruplu karşılaştırmalarda t testi ve/veyaMann-Whitney U testi, üç ve daha fazla gruplu karşılaştırmalarda ANOVA ve/veyaKruskall-Wallis H testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiye korelasyonanalizi ve/veya Ki-Kare analizleri aracılığı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, hastaların yaş ortalamasının 40,90±11,36 (yıl) olup,%51,2'si bekar, %40'ı lise mezunu ve %51,2'sinin çalıştığı saptanmıştır. HastalarınBDÖ–11-KF Toplam puan ortalamasının 30,72±7,82 olduğu; SYBDÖ toplam puanortalamasının 120,92±29,46 olduğu ve RADÖ toplam puan ortalamasının 31,12±8,51olduğu belirlenmiştir. Hastaların BDÖ–11-KF toplam puan ortalaması ile SYBDÖ sağlıksorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim, kişilerarası ilişkiler, stresyönetimi alt boyutları ve SYBDÖ toplam puan ortalamaları arasında negatif yönde,zayıf/orta derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca Hastaların RADÖ puan ortalaması ile SYBDÖ sağlık sorumluluğu, beslenme, manevigelişim ve stres yönetimi alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır(p<0,05). Hastaların RADÖ puan ortalaması ile BDÖ–11-KF toplam puan ortalamalarıarasında pozitif yönde, orta derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir(p<0,05). Sonuç: Araştırma sonuçları, bireylerin risk alma, dürtüsellik ve planlamadüzeylerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını anlamlı biçimde etkilediğinigöstermektedir. Düzensiz ilaç kullanımı, sigara ve madde bağımlılığı gibi davranışlardaha yüksek risk alma ve düşük öz düzenleme ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca,planlama becerisi ve dikkat kontrolü gibi psikososyal faktörlerin sağlık sorumluluğu,beslenme ve stres yönetimi gibi davranışlarla doğrudan ilişkili olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Dürtüsellik, Risk Alma, PsikiyatriHemşireliği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları.