Nörolojik tutulumu olmayan Behçet hastalarında nöropsikiyatrik bulgu ve belirti sıklığının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN TANSU YAVUZ
Danışman: Cemal BES
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Behçet hastalığı, multisistemik tutulum gösteren kronik inflamatuar bir hastalıktır. Nörolojik tutulum saptanmayan olgularda dahi nörolojik ve psikiyatrik semptomların dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, hastalık aktivitesiyle ilişkili olup çoğunlukla göz ardı edilen ancak müdahale edilebilir nitelikte olan nöropsikiyatrik belirtilerin incelenmesi yoluyla hastaların yaşam kalitesinin artırılması ve tekrarlayan sevkler ile gereksiz tedavi süreçlerine bağlı sağlık hizmeti maliyetlerinin azaltılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, kesitsel ve gözlemsel tasarıma sahip, üç kollu bir araştırma olarak planlanmıştır. Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Romatoloji Kliniği'nde takipli olan ve ISG tanı kriterlerini karşılayan Behçet hastaları ile karşılaştırma grubu olarak Ailevi Akdeniz ateşi hastaları ve sağlıklı gönüllüler dahil edilmiştir. Katılımcılardan yüz yüze anket yöntemiyle beyana dayalı veriler toplanmış, laboratuvar ve radyolojik bulgular ise retrospektif olarak hasta dosyalarından elde edilmiştir. Etik kurul onayı alınarak 135 Behçet ve 37 FMF tanılı hasta ve 29 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılardan demografik ve klinik bilgiler yapılandırılmış anket formları aracılığıyla toplanmış; Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Mini Mental Test gibi psikometrik ölçekler uygulanmıştır. Nöropsikiyatrik semptomlar, baş ağrısı ve periferik sinir sistemi bulguları sorgulanmış; nörolojik muayeneler gerçekleştirilmiştir. Önceki radyolojik görüntülemeler, hasta onamı ile değerlendirilerek analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda Beck Anksiyete Ölçeği ile elde edilen skorlar klinik gruplar arasında benzer bulunmuşken, Beck Depresyon Ölçeği sonuçları anlamlı farklılık göstermiştir. Ortaşiddetli depresyon mukokütanöz grupta daha belirgindi. Çalışmamızda Mini Mental Test (MMT) sonuçları klinik gruplar arasında anlamlı fark göstermiştir (p=0.001). Düşük MMT skorları özellikle nörolojik ve mukokütanöz Behçet hastalarında daha sık saptanmıştır. En sık baş ağrısı mukokütanöz, oküler ve vasküler gruplarda görülürken; sağlıklı kontrollerde ve nörolojik grupta daha düşük oranlarda izlenmiştir. Ağrı tipi dağılımlarında ise migren tüm gruplarda en yaygın form olup, özellikle sağlıklı kontroller ve FMF grubunda yüksek prevalansa sahiptir. Sonuç: Bu çalışmada, nörolojik tutulumu olmayan Behçet hastalarında da baş ağrısı, bilişsel bozulma ve depresyon gibi nöropsikiyatrik semptomların sık görüldüğü saptanmıştır. Radyolojik patoloji saptanmayan ve mukokütanöz fenotipe sahip olgularda bu semptomların daha yaygın olması; sosyoekonomik düzey, tedaviye uyum ve daha hafif tedavi rejimleriyle ilişkili olabilir. Majör organ tutulumu olan hastalarda uygulanan immünsüpresif tedavilerin nörobilişsel işlevleri koruyabileceği düşünülmektedir. Bulgular, nöropsikiyatrik belirtilerin sadece NBH ile sınırlı kalmayıp tüm Behçet hastalarında erken tanı ve müdahale gerektirdiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Behçet Hastalığı, Nörobehçet, anksiyete, depresyon, mini mental test