Primer biliyer kolanjitli hastalarda MASLD sıklığı ve primer biliyer kolanjit seyri üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR KURT

Danışman: Gupse ADALI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Primer Biliyer Kolanjit (PBK), kronik seyirli otoimmün kolestatik bir karaciğer hastalığıdır. Son yıllarda Metabolik Disfonksiyonla İlişkili Steatotik Karaciğer Hastalığı (MASLD) ile birlikteliği, hastalığın yönetimi ve prognozu açısından yeni bir odak noktası haline gelmiştir. Bu çalışmada, PBK tanılı hastalarda güncel kriterlere göre MASLD prevalansını saptamak ve bu birlikteliğin biyokimyasal tedavi yanıtı ile transplantasyonsuz sağkalım üzerindeki etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: SBÜ Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'nde takip edilen 143 PBK hastası çalışmaya dahil edildi. MASLD tanısı Mayıs 2023 güncel terminolojisine göre konuldu. Hastaların başlangıç demografik, biyokimyasal (ALP, GGT, ALT, lipid profili), görüntüleme ve histopatolojik verileri ile Paris, Barcelona, Rotterdam tedavi yanıt kriterleri ve 132 aylık sağkalım verileri retrospektif olarak analiz edildi. Bulgular: Çalışma popülasyonunun medyan yaşı 59.0 yıl olup, %87.3'ü kadındı. Tanı anında medyan VKİ 28.1 kg/m² olarak saptandı. Başlangıç ultrasonografisinde hastaların %50.7'sinde steatoz izlenirken, MASLD prevalansı %21.7 (n=31) olarak belirlendi. Paris II kriterlerine göre UDCA tedavisine yanıtsızlık oranı %47.2 gibi yüksek bir düzeyde bulundu. 132 aylık takip süresince yapılan Kaplan-Meier analizinde, MASLD varlığı ile transplantsız sağkalım arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0.32). Sonuç: PBK ve MASLD birlikteliğinin PBK hastalarında uzun dönem transplantsız sağkalım üzerine etkisi yoktur. Anahtar Kelimeler: Primer Biliyer Kolanjit, MASLD, Steatoz, Sağkalım, Paris II Kriterleri.