Geriatrik yaş grubu kronik böbrek hastalarında anemi ve demir parametrelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE YİĞİT
Danışman: Aysun AYBAL KUTLUGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Kronik böbrek hastalığının (KBH) en önemli komplikasyonlarından biri anemi olup, bu hasta grubunda aneminin rölatif eritropoetin eksikliğinden sonraki ikinci önemli sebebi demir eksikliğidir. Demir eksikliğinin kronik böbrek hastalarında aynı zamanda kardiyovasküler morbidite ve mortalite riskini arttırdığı bilinmektedir. Çalışmamızın amacı, kronik böbrek hastalarında özellikle yaş ve kronik böbrek hastalığı evresiyle ilişkili olarak anemi ve demir eksikliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya evre 3-5 diyalize girmeyen 294'ü kadın 501 kronik böbrek hastası dahil edildi. Hastaların tahmini glomerüler filtrasyon hızı(eGFH), serum kreatinin, hemoglobin (Hb), ortalama eritrosit hacmi (MCV), hematokrit (Hct), serum demir, demir bağlama, transferrin satürasyonu (TS) ve ferritin değerlerine poliklinik kayıtlarından ulaşıldı. Grupların demografik, klinik, laboratuvar özellikleri, anemi ve demir parametreleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların %44.7'sinde anemi saptandı. Anemisi olan hastaların %40.6'sında mutlak, %10.7'sinde fonksiyonel demir eksikliği olduğu bulundu. Kadın hastalarda demir eksikliği oranının erkek hastalara göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (%46.6 vs %27.5, p 0.005). Kronik böbrek hastalığı evresi ilerledikçe anemi prevalansının arttığı görüldü (p<0.001). Evre 5 kronik böbrek hastalarının fonksiyonel demir eksikliği oranları, diğer evrelerdeki hastalara göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p:0.019). Ferritin değeri de son evre kronik böbrek hastalarında diğer evrelere göre anlamlı biçimde yüksek bulundu (p<0.001). Regresyon analizinde, hastaların KBH evre 4 ve 5 olması anemik olma için etkili risk faktörü olarak bulundu (p<0.001). Kadın cinsiyet ise demir eksikliği durumu için etkili risk faktörü olarak bulundu (p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda kadın cinsiyet demir eksikliği için risk faktörü olarak bulunmuştur. Yaş ise kronik böbrek hastalarında anemi ve demir eksikliği için istatistiksel olarak anlamlı bir risk faktörü olarak bulunmamıştır. Ancak daha fazla sayıda hastanın dahil edildiği, prospektif, randomize kontrollü bir çalışmada farklı sonuçlar çıkabilir. Anahtar Kelimeler: Anemi, demir eksikliği, geriatri, kronik böbrek hastalığı