Endoürolojik işlemler sırasında uygulanan farklı lokal anestezi yöntemlerinin hastaların ağrı şiddeti üzerine etkileri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAŞAR UĞURLU

Danışman: Cevdet Serkan GÖKKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: Sistoskopi özel aletler yardımı ile üretradan balayan ve mesanenin iine kadar uzanan rotelyal mukozanın incelendii; tekrarlayan riner sistem enfeksiyonları, riner sistem anamolileri, mesane tmrlerinin tanı ve periyodik kontrolleri, dj kateter çıkarılması gibi olduka geni bir yelpazede kullanılan altın standart olarak kabul edilen invaziv bir işlemdir. Özellikle erkek hastalarda ağrı nedeniyle bu işlemin anestezi altında yapılması hasta ve doktor konforu için oldukça önemlidir; fakat sistoskopi öncesi uygulanacak olan uygun aneljezi yöntemiyle ilgili halen net bir fikir birliği yoktur. Bu çalışmanın amacı: rijid sistoskopi yapılan erkek hastalarda hissedilen ağrının kontrolünde intraüretral %2'lik lidokain içerikli jel, intraüretral soğutulmuş %2'lik lidokain içerikli jel ve %2'lik 10 cc prilokain ile yapılan dorsal penil blokasyon uygulamalarının birbirine üstün olup olmadığını ortaya koymaktır. Gereç Yöntem: Çalışmada Haziran 2023 – Ocak 2024 tarihleri arasında kliniğimize lokal üreteral stent çekilmesi ve alt üriner sistem semptomları nedeniyle tanısal ve ya mesane tümörü nedeniyle kontrol amaçlı sistoüretroskopi için başvuran yetişkin 200 erkek hasta incelendi. Bu hastalardan üretral darlık, nörolojik hastalık, kontrolsüz diabetes mellitus ve depresyon varlığı, psikotik hastalık öyküsü, serebrovasküler hastalık öyküsü, pelvik cerrahi öyküsü, kooperasyon eksikliği, aktif hematüri ve aktif üriner enfeksiyonu mevcut olan 20 hasta çalışmaya dahil edilmedi. Daha sonra kriterlere uyan hastalar üç gruba ayrıldı. İlk gruptaki 60 hastaya oda sıcaklığında %2 lidokainli jel üretral instilasyon yoluyla, ikinci gruptaki 60 hastaya +4 dereceye kadar soğutulmuş %2 lidokainli jel üretral instilasyon yoluyla, üçüncü gruptaki 60 hastaya ise 3mg/kg %2 lik prilokain penil sinir blokasyonu ile uygulandı. 5 dakika bekleme süresi ardından hastalar işleme alındı. Peroperatif, 4, 8 ve 12 saat sonraki ağrı şiddetleri VAS skoru ile değerlendirildi.Bulgular: Çalışmaya katılan penil blok uygulanan hastaların yaş ortalamasının 60,97, Soğuk jel uygulanan hastaların yaş ortalamasının 56,77, normal jel uygulanan hastaların yaş ortalamasının 59,18 olduğu tespit edilmiştir. Penil blok uygulanan hastaların 0. saatte ağrıya ilişkin VAS skorlarının 2,90±2,12, soğuk jel uygulanan hastaların 2,48±1,43 ve normal jel uygulanan hastaların 3,25±2,06 olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya alınan penil blok, normal jel ve soğutulmuş jel uygulanan hastaların 1-4 saatte , 8 ve 12. saatlerde ağrıya ilişkin VAS skorlarının arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Zaman ve grup etkileşimine bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir (p<0,05). Bu bağlamda tüm hastalarda ağrıya ilişkin VAS skorlarının düştüğü ancak söz konusu azalışın gruplara göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle Penil blok, soğuk Jel ve normal Jel uygulanan hastaların tamamında ağrıya ilişkin VAS skorlarındaki azalış miktarları benzerdir. Sonuç: Çalışmamızda lokal sistoskopi öncesi erkek hastalara üretral instilasyon yoluyla uygulanan normal sıcaklıktaki lidokain içerikli jelin, yine üretral instilasyon yoluyla uygulanan soğutulmuş lidokain içerikli jelin ve prilokain ile yapılan penil sinir blokasyonu arasında vas skoru ile yapılan ağrı değerlendirmesinde perioperatif ve postoperatif anlamlı fark tespit edilmemiştir.Bu nedenle işlem sırasında hissedilen ağrının azaltılmasında bunu etkileyebilecek olan başka faktörler de eklenerek yapılacak olan daha ayrıntılı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sistoskopi, Lokal anestezikler, ve Ağrı.