İntoksikasyon olgularının prognoz ve mortalitesinin zehirlenme şiddet skorlama sistemleriyle olan ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL UYGUR
Danışman: Yahya Kemal GÜNAYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, Acil Servise getirilen/başvuran intoksikasyon vakalarında yoğun bakım yatış gerekliliğini belirleyen faktörleri incelemektir. Özellikle bu çalışmada geliştirilen Ankara Zehirlenme Kriterlerinin, yoğun bakım ihtiyacını öngörmedeki etkinliği değerlendirilmiştir. Çalışma, çeşitli zehirlenme şiddet skorlarının klinik sonuçlar üzerindeki etkisini analiz ederek, acil servislerdeki hasta yönetimini iyileştirmeyi hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel olarak tasarlanan bu çalışmaya, bir yıllık süre zarfında acil servise intoksikasyon tanısı ile başvuran 18 yaş üstü hastalar dahil edilmiştir. Araştırmada, demografik veriler, klinik parametreler, laboratuvar sonuçları ve çeşitli zehirlenme skorları (Ankara Kriterleri, Mascot, SOFA, PGI ve NewPMS Skoru) kullanılarak hastaların yoğun bakım yatış gerekliliği analiz edilmiştir. Tanısal performans değerlendirmeleri ROC eğrisi ve AUC analizleri ile yapılmış, yoğun bakım yatışına etki eden risk faktörleri univariate ve multivariate lojistik regresyon analizleriyle belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda zehirlenme tanısı ile toplam 210 hasta değerlendirilmiş olup bu hastaların 105'i Acil Servis'te, diğer 105'i ise Yoğun Bakım Ünitesinde (YBÜ) izlenmiştir. Hastaların yaş ortancası 30 yıl ve %52.9'u erkek olarak kaydedilmiştir. Yoğun Bakım Ünitesine yatan hastalarla Acil Servisten taburcu hastaların yaş, GKS, Ekg bulguları, kardiyovasküler ilaç kullanımı, diğer ilaç kullanımı, zehirlenme türünün kasıtlı olma durumu, madde ile temasın oral yol ile olma ve madde bağımlılığı öyküsü olma oranları açısından anlamlı farklar bulunmuştur (p<0.05). Multivariate lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre ise yaş, Ankara Kriterleri skorları ve Mascot skorları, YBÜ yatışı için bağımsız risk faktörleri olarak saptanmıştır (p<0.01). Sonuç: Çalışmamız yapılan ROC analizi sonucunda; Ankara Kriterleri'nin, zehirlenme şiddetini belirlemede ve yoğun bakım yatış gereksinimini öngörmede etkin bir araç olduğunu ortaya koymuştur. AUC değeri ve diğer performans metrikleri dikkate alındığında, Ankara Kriterleri, diğer skorlarla karşılaştırıldığında YBÜ yatışını ayırt etmede en iyi performansı göstermektedir. NewPMS ve Mascot skorları, AUC değerleri 0.5 civarında olduğu ve p değerleri anlamlı çıkmadığı için YBÜ yatışını ayırt etmede yeterince güvenilir değildir. SOFA ve PGI skorları, yüksek özgüllük sunmasına rağmen düşük duyarlılıkları nedeniyle YBÜ yatışını ayırt etmede sınırlı kalmaktadır. (Ankara kriterleri ≥1 ise sensitivity, 79%; specificity, 55.7%; AUC 0.659; 95% CI, 0.59-0.73 ; p = 0.03 ) Anahtar kelimeler: zehirlenme, zehirlenme şiddet skorları, mortalite, yoğun bakım ünitesi