Gebelerde algılanan COVİD-19 riski ile sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRSEN EROL
Danışman: Serpil ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, gebelerde algılan COVID-19 risk düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel araştırmanın örneklemini, Mart 2022 - Mayıs 2022 tarihleri arasında, rutin gebelik kontrolüne gelen ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 351 katılımcı oluşturdu. Veri toplama formunda, Tanıtıcı Bilgi Formu (30 soru), Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 versiyonu (20 madde), Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği (29 madde) yer aldı. Çalışmanın uygulaması için gerekli etik ve kurumsal izinler alındı. Veriler, pandemi koşullarına ve mahremiyete dikkat edilerek, uygun bir ortamda yüz yüze toplandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 27,95±5,04'tü. Çalışmada yer alan katılımcıların %67'si (n=235) planlı ve isteyerek gebe kaldığını, %63,8'i (n=224) gebelikten önce bir doz ve üzerinde COVID-19 aşısı yaptırdığını, %14.0'ü (n=49) şimdiki gebeliğinde COVID-19 aşısı yaptırdığını bildirdi. Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 versiyonu toplam puan ortalamasının 63,69±15,51, Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği toplam puan ortalamasının 122,45±12,26 olduğu belirlendi. Gebelikte Algılanan Bulaşıcı Hastalık Risk Ölçeği: COVID-19 versiyonu ile Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği arasında pozitif yönde çok zayıf bir ilişki olduğu saptandı (r= 0.105; p<0,05). Sonuç: Çalışmada, gebelerin algılanan COVID-19 risk düzeyinin pandeminin erken dönemleri ile kıyaslandığında düştüğü ancak halen orta düzeyde seyrettiği, sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeyinin ise ortalama düzeyin üzerinde olduğu belirlendi. Algılanan COVID-19 risk düzeyinin orta seviyelerde devam ettirilmesi, gebelikte sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Pandemi sürecinin devam ettiği dikkate alındığında, kırılgan bir grup olan gebelerin COVID-19 enfeksiyonuna karşı algıladıkları risk düzeyi bu açıdan dikkatle ele alınmalıdır. Anahtar kelimeler: Gebelik, COVID-19, risk algısı, sağlıklı yaşam davranışları, Halk Sağlığı, Hemşirelik