Çocuk hastalarda sağlık profesyonellerinin perioperatif anafilaksi üzerine farkındalığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EVRİM LARA CURA
Danışman: Serkan FİLİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocuk hastalarda perioperatif anafilaksiye ilişkin sağlık profesyonellerinin bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel tipte planlanan araştırma, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'nde gerçekleştirilmiştir. Veriler, sağlık profesyonellerine (hekim, hemşire, anestezi teknikeri) uygulanan yapılandırılmış bir anket formu ile toplanmıştır. Anket formları, katılımcılara hem elden basılı olarak hem de Google Forms platformu üzerinden çevrim içi biçimde sunulmuştur. Anket; demografik bilgiler, anafilaksi tanımı, risk faktörleri, tanı, tedavi ve yönetim basamaklarına ilişkin sorulardan oluşmuştur. Bulgular: Çalışmaya 309 sağlık profesyoneli dahil edilmiştir. Katılımcıların %40,8'i çalıştıkları birimde anafilaksi eylem planının bulunmadığını belirtmiştir. Anafilaksi tanı kriterleri ve yönetim basamaklarını eksiksiz bilenlerin oranı sırasıyla %57,3 ve %52,1 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %74,4'ü daha önce anafilaksi ile karşılaşmış olup, olguların büyük kısmının perioperatif dönemde geliştiği ve toplamda %52,8 oranında perioperatif deneyim bulunduğu belirlenmiştir. En sık etiyolojik neden ilaçlar (%70,4) olup, bunu kontrast maddeler ve lateks izlemektedir. Adrenalini ilk seçenek olarak doğru bilenlerin oranı %78,6'dır. Uygulama yolu bilgisi yüksek (%91,9) olmakla birlikte, doğru doz bilgisi daha sınırlıdır (%63,1). Katılımcıların %49,2'si anafilaksi sonrası izlem süresinin 24 saatten uzun olması gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Sağlık profesyonellerinin anafilaksiye ilişkin bilgi düzeylerinin artırılması, özellikle perioperatif dönemde tanı ve tedavi basamaklarının hızla uygulanabilmesi açısından önemlidir. Eğitim programları ve periyodik farkındalık çalışmalarıyla klinik güvenliğin artırılması hedeflenmelidir.