Üst gastrointestinal kanamalı hastalarda prognostik risk skorları ve inflamatuar parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM NUR SÖZEN
Danışman: Süleyman BAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst gastrointestinal sistem (ÜGİS) kanamalı hastalarda inflamatuar parametrelerin (CRP Albümin Oranı, Nötrofil Lenfosit Oranı) prognostik değerini ve bu parametrelerin Glasgow Blatchford, Rockall ve Harbinger risk skorları ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif ve kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Çalışmaya SBÜ Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğinde 01.03.2021-01.03.2024 tarihleri arasında üst gastrointestinal kanama tanısıyla yatan 396 hasta dahil edildi. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar verileri ile endoskopi bulguları retrospektif olarak incelenmiş; Glasgow Blatchford, Rockall (Pre-Endoskopi ve Tam) ve Harbinger skorları hesaplanmıştır. CRP Albümin, Nötrofil Lenfosit ve BUN Kreatinin oranları ile risk skorları arasındaki korelasyonlar analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 58,19±19,91 yıl olup, Glasgow Blatchford skoru ile CRP, BUN Kreatinin, CRP Albümin ve Nötrofil Lenfosit oranları arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur (p=0,006, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Harbinger skoru ile BUN Kreatinin ve Nötrofil Lenfosit oranı (p<0,001, p=0,007); Pre-endoskopi ve Tam Rockall skorları ile tüm inflamatuar parametreler arasında da pozitif korelasyonlar saptanmıştır (p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Mortalite oranı %3 olarak belirlenmiş, vefat eden hastalarda malignite ve karaciğer sirozu gibi yüksek mortaliteli hastalıkların daha sık olduğu gözlenmiştir. Vefat eden hastaların prognostik skorları ve inflamatuar parametreleri taburcu olanlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Sonuç: ÜGİS kanamalı hastalarda inflamatuar parametreler ile risk skorları arasında güçlü pozitif ilişki tespit edilmiştir. Bu parametreler, hastaların erken dönemde komplikasyon ve mortalite risklerinin değerlendirilmesinde klinik kararları destekleyebilir. Standart bir risk skorlamasının oluşturulması ve inflamatuar belirteçlerin yaygın kullanımı önem taşımaktadır. Bulguların genellenebilirliği için kapsamlı, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Üst gastrointestinal sistem kanaması, İnflamatuar parametreler, Prognostik skorlar, Risk skorları