Fototerapi uygulaması sırasında beyaz örtü kullanımının bilirubin düzeyi ve bebeğin hastanede yatış süresi üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SILA İPEK DURMUŞ

Danışman: Berna EREN FİDANCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, fototerapi uygulaması sırasında beyaz örtü kullanımının yenidoğanların bilirubin düzeyi ve hiperbilirubinemi nedeniyle hastanede yatış süresi üzerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 20 Ekim 2023-10 Ağustos 2024 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde yürütülen deneysel, randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırmaya başlamadan önce Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik kurul izni alınmıştır. Araştırmaya hiperbilirubinemi tanısı almış 102 yenidoğan dahil edilmiştir. Yenidoğanlar deney (n=51) ve kontrol (n=51) gruplarına randomize olarak ayrılmış, deney grubundaki yenidoğanlara tekli fototerapi ve üç tarafını saracak şekilde beyaz örtü kullanılmış, kontrol grubuna ise sadece tekli fototerapi uygulaması yapılmıştır. Bilirubin düzeyleri fototerapi öncesinde, 4. ve 24. saatlerde ölçülmüştür. Verilerin toplanmasında "Veri Toplama Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov-Smirnov testi ile normal dağılım kontrol edilmiş, bağımsız örneklemler t-testi, Mann-Whitney U ve Friedman testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Deney grubunda 24. saat bilirubin düzeyleri kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Deney grubunda ve kontrol grubundaki yenidoğanların 0, 4 ve 24. saatlerde ölçülen bilirubin düzeylerinde düşme olmakla birlikte deney grubundaki düşme hızı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Deney grubundaki bebeklerin hiperbilirubinemi hastanede yatış süresi kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha kısa bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Fototerapi sırasında beyaz örtü kullanımı, yenidoğanlarda bilirubin düzeylerinin daha hızlı düşmesini sağlamakta ve hastanede kalış süresini kısaltmaktadır. Bu nedenle, fototerapi uygulamalarında beyaz örtü kullanımının yenidoğanda hiperbilirubinemi yönetiminde etkili bir yöntem olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Bilirubin, Hemşire, Hiperbilirubinemi, Fototerapi, Yenidoğan.