Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda bupropion tedavisinin başarısının ve yan etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÖZDAR AYDENİZ
Danışman: Hilal ÖZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Sigara dünyada önlenebilir morbidite ve mortalitenin en önemli sebeplerinden birisidir. Sigara bıraktırma için çeşitli yöntemler geliştirilmiş olsa da günümüzde sigara bıraktırma tedavisinde kullanılan en önemli farmakolojik ajanlar Nikotin Replasman Tedavileri, Bupropion ve Vareniklindir. Bu çalışmada sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda Sigara Bırakma Başarısını Öngörü Ölçeği ve bağımlılık düzeyi göz önünde bulundurulduğunda Bupropion tedavisinin sigarayı bıraktırma başarısının ve yan etkilerin araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmaya Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğine 01.04.2023 ile 30.04.2023 tarihleri arasında başvuran ve Bupropion tedavisi için uygun olan 240 birey alınmıştır. Polikliniğimize sigara bırakmak için başvuran kişilere tarafımızca literatür incelemesi sonucunda hazırlanan sosyodemografik verileri ve sigara içmeye yönelik durumu sorgulayan, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve Sigarayı Bırakma Başarısını Öngörü Ölçeği (SBBÖÖ) 'ni içeren toplam 30 soruluk anket uygulandı ve Bupropion tedavisi başlandı. Bir ay sonraki kontrol randevularına gelen bireylere 6 sorudan oluşan ikinci anket uygulandı ve bu şekilde sigarayı bırakma oranı, bırakmasında/bırak(a)mamasında etkili olan faktörler ve bu tedavide görülen yan etkiler değerlendirildi. BULGULAR: Bu çalışma yaşları 18 ila 66 arasında olan toplam 240 birey ile yapılmıştır. Katılımcıların bupropion tedavisi sonrası birinci ayda %40,8 oranında (n=98) sigarayı bıraktığı, %42,1 oranında (n=101) sigarayı bırakmadığı ama azalttığı, %17,1 oranında ise (n=41) sigarayı bırakamadığı belirlenmiştir. Bupropion tedavisi sonrası sigarayı bırakamayanların sigarayı bırakan gruplara kıyasla bağımlılık düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Sigarayı bırakanların diğer gruplara kıyasla SBBÖÖ puanı daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızın sonuçlarına göre katılımcıların %47,9'unun (n=115) bupropion tedavisi sonrası bir yan etki gördüğü, %52,1'inin (n=125) bupropion tedavisi sonrası herhangi bir yan etki görmediği belirlenmiştir. SONUÇ: Çalışmamızda bupropion başlanan katılımcıların bir aylık süre sonunda %40,8'inin bupropion tedavisi sonrası sigarayı bıraktığı, %42,1'inin ise sigara miktarını azalttığı görülmektedir. Birincil korumada önemli bir yeri olan sigarayı bıraktırma tedavilerinin etkinliğinin halen bu konuda mücadeleye devam etmeye yetecek düzeyde olduğu düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Sigarayı bırakma, nikotin bağımlılığı, bupropion hidroklorür, aile hekimliği, koruyucu hekimlik