Mandibular azı dişlerinde mesial köklerindeki perforasyon açısından tehlikeli bölge alanının konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kullanılarak analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE MAÇ
Danışman: Kadriye DEMİRKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Mandibular molar dişlerde tehlikeli bölge olarak nitelendirilen alanın dentin kalınlığı ölçülerek alt mandibular dişler için horizontal yönde ne kadar ilerlenebileceğinin ve bu alanın kökün vertikal olarak hangi derinlik seviyesinde olduğunun bilinmesi yapılan tedavi sırasında hekime rehber olacak ve iatrojenik perforasyon riskini azaltacaktır. Bu çalışmada retrospektif olarak taranan KIBT görüntüleri ile mandibular molar dişlerin tehlike bölgesinin furkasyon seviyesi ile olan vertikal derinliğini ve bu bölgedeki minimum distal dentin kalınlığını tespit ederek, tespit edilen bu verilerin kök uzunluğu, yaş, cinsiyet ve simetriği ile arasındaki ilişkiyi analiz etmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Mart 2020 - Nisan 2024 arasında Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran hastaların KIBT görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmaya periapikal lezyonsuz, kök gelişimi tamamlanmış ve 12 yaşından büyük hastaların alt azı dişleri dahil edilmiştir. Kök kanal tedavisi veya kuron kaplamalı dişler hariç tutulmuştur. Görüntüler sagital, aksiyal ve koronal kesitlerde analiz edilmiştir. Görüntüler, deneyimli bir endodontist ve gerekirse bir radyolog tarafından değerlendirilmiştir. Dişlerin mezial kök uzunlukları ölçülerek kısa, orta ve uzun olarak sınıflandırılmıştır. Ayrıca, tehlikeli bölge derinliği, meziobukkal ve meziolingual dentin kalınlıkları incelenmiş ve bu değerler yaş, cinsiyet, simetri ve kök uzunluğu gibi parametrelerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, 322 hastanın KIBT görüntüleri değerlendirilmiş ve kriterlere uymayan 83 hasta elendikten sonra 239 görüntü incelenmiştir. Katılımcıların %54'ü kadın, %46'sı erkek olup, kök uzunlukları %22,6 kısa, %33,1 orta ve %44,4 uzun olarak sınıflandırılmıştır. Cinsiyet açısından bakıldığında, erkeklerin tehlikeli bölge derinliği, meziobukkal ve meziolingual dentin kalınlıkları kadınlara göre daha yüksek bulunmuştur (p 0,05). Kök uzunluğuna göre analizlerde ise tehlikeli bölge derinliği ve meziolingual dentin kalınlığı açısından anlamlı farklar olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Spearman korelasyon analizine göre, meziobukkal ve meziolingual dentin kalınlıkları arasında güçlü pozitif bir ilişki bulunmuş, ayrıca meziobukkal dentin kalınlığı ile yaş arasında orta düzeyde, meziolingual dentin kalınlığı ile yaş arasında düşük düzeyde pozitif ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Elde edilen veriler, klinik uygulamalarda bireysel anatomik farklılıkların dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır. Dentin kalınlığı ve tehlikeli bölge derinliğinin; cinsiyet ve kök uzunluğuna bağlı gösterdiği değişimlerin bilinmesi; endodontinin önemli komplikasyonlarından biri olan perforasyon riskini azaltmaya yönelik yol gösterici olacaktır. Anahtar Kelimeler: Tehlikeli Bölge, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi, Mandibular Molar