Tip-2 diyabetes mellitus tanılı yaşlılarda uyku kalitesi ve gündüz uykululuğunun değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAYRİYE GÖKCE KESKİNKILIÇ

Danışman: Murat AKARSU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Uyku biyolojik, fizyolojik ve nörolojik olarak dinlenme ve yenilenme evresidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya nüfusu yaşlanmaktadır. İlerleyen yaşla birlikte uyku problemleri de artmaktadır. Yaşlılarda mevcut fizyolojik ve psikolojik hastalıklar, kullanılan ilaçlar, sirkadyen ritim değişiklikleri, yaşa bağlı uyku değişiklikleri gibi pek çok faktör uyku kalitesini etkilemektedir. Tip-2 DM insülin direnci sonucu gelişen morbidite ve mortalitesi yüksek kronik bir hastalıktır. Literatürde uyku bozukluğu ile ilişkili en önemli hastalıklardan biri diyabet hastalığıdır. Bu çalışmanın amacı Tip-2 diyabet tanısı olan ve olmayan yaşlı hastalarda PUKİ ve ESS anketleri yardımı ile uyku kalitesi ve gündüz uykululuğunun değerlendirilmesi, iki grup arasında anlamlı fark olup olmadığının incelenmesidir. Gereç ve yöntem: Vaka-kontrol çalışması olan çalışmamıza İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğine başvuran 65 yaş üzeri toplam 140 kişi (Tip-2 DM tanılı 70 kişi, diyabet tanısı olmayan 70 kişi) dahil edilmiştir. Katılımcılar Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Epworth Gündüz Uykululuğu Ölçeği (ESS) anketleri ile değerlendirildi. Vaka-kontrol grupları yaş, cinsiyet, kronik hastalıklar, kullandıkları ilaçlar, vücut kitle indeksi, bazı laboratuvar değerleri bakımından da karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda her 5 kişiden 3'ünde kötü uyku kalitesi saptanmıştır. Katılımcılarımızın yarısından fazlasında uykuya geçiş süresi, uyku bütünlüğünün korunması ve öksürük ya da ağrı gibi sebeplerle uyku problemi yaşama ile ilgili şikayetlerin olduğu görülmüştür. Çalışmaya dahil edilen kişilerin neredeyse tamamının fazla kilolu ya da obez olduğu görülmüştür. Bu durum uyku kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Tip-2 DM olan ve olmayan grubun Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Epworth Gündüz Uykululuk anket cevapları incelendiğinde diyabetli grubun PUKİ ve ESS puan ortalamasının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Gruplar karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı bir fark bulunamamış ancak uyku kalitesinin bozulma şiddeti arttıkça diyabet ile uyku kalitesinin bozulması arasında paralellik olduğu görülmüştür.