Psoriasis hastalarında depresyon, umutsuzluk ve intihar eğilimi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA DENİZ
Danışman: İlknur ALTUNAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Psoriasis hastalarında depresyon ve intihar düşüncesi riskinin arttığı çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. Depresyon ve intihar eğilimi dermatoloji uygulamalarında dermatologlar tarafından kolaylıkla belirlenmeyen ancak hasta ve hastalığın prognozu yönünden risk yaratan durumlardır. Depresyon semptomları ile intihar eğilimi ilişkisine bakıldığında, ilişkili en yakın faktör,"umutsuzluk"tur. Bu çalışmada, subklinik intihar riskinin araştırılması, depresif semptomlar ve umutsuzluğun klinik ve sosyodemografik değişkenlerle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereçler ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, psoriasis yan dal polikliniğine başvuran, 18 yaş ve üstü, psoriatik artrit ile ek sistemik ve psikiyatrik hastalığı bulunmayan 88 plak tip psoriasis hastası ile 88 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) doldurtuldu. İstatistiksel analiz ki-kare testi ile yapıldı. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Psoriasis grubunun ortalama BDÖ skoru, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p=0,001). Ortalama BUÖ skoru ise hasta grubunda kontrollere göre istatistiksel anlamlılığa yakın olarak daha yüksekti (p=0,053). Psoriasis hastalarının sosyodemografik özellikleri ile BDÖ ve BUÖ skorlarının ilişkisi incelendiğinde, kadınlarda BDÖ skor ortalaması erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek (p=0,008) bulunurken, eğitim düzeyi ile BUÖ skorları negatif yönde istatistiksel anlamlı ilişki gösterdi (p=0,043). Hasta grubunun klinik özellikleri ile BDÖ ve BUÖ skorlarının ilişki analizinde ise, hastalık süresi BDÖ skoru ile negatif yönde anlamlı ilişkili bulunurken; Psoriasis Alan Şiddet İndeksi (PAŞİ) BDÖ skoru ile, Dermatoloji Yaşam Kalite İndeksi (DYKİ) ise her iki skorla istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı ilişkiliydi (p=0,007, p=0,030, p<0,001, p=0,004). Sonuç: Psoriasis hasta grubunun depresif semptomlarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha fazla olduğu; umutsuzluk düzeylerinin ise kanser, kronik böbrek hastalığı gibi hastalıklarla benzer; ancak intihar riski telkin edecek kadar yüksek çıkmadığı görülmüştür. İntiharın olası morbidite ve mortalitesi düşünüldüğünde, BDÖ ve BUÖ gibi kısa ve kolay uygulanabilir ölçeklerin uygulanması, intihar eğilimi ve/veya riski açısından prediktif öneme sahiptir. Bu nedenle, psoriasis hastalarında intihar riski açısından bu ölçeklerin tarama amaçlı kullanımını ve artmış risk saptanması durumunda ivedilikle psikiyatristlerle koopere olunmasını önermekteyiz. Anahtar kelimeler: psoriasis, depresyon, umutsuzluk, intihar