Akciğer kanserli olgularda KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı) alevlenmesi sebepleri ve alevlenmenin tedavi sürecine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN KILIÇ YILDIZ
Danışman: Pınar AKIN KABALAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akciğer kanseri ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ortak etyolojik faktör olan sigara kullanımı sebebiyle birlikte görülme sıklığı normal popülasyona göre yüksek olan hastalıklardır. Akciğer kanserli hastalarda KOAH alevlenme, akciğer kanseri olmayan KOAH'lı hastalara göre daha sık görülmekte ve daha ağır seyretmektedir. Bu hasta grubunda, geçirilen KOAH alevlenmeler akciğer kanseri tedavisini sekteye uğratmaktadır. KOAH alevlenme, akciğer kanseri tedavisinin ertelenmesine hatta bazı hasta gruplarında tedavinin hiç başlanamamasına sebep olmaktadır. Bir grup hastanın da kanser tedavisi, alevlenme sonucu komplikasyonlar sebebi ile sonlandırılmak zorunda kalmaktadır. Bu nedenle akciğer kanseri tedavisi gören hastalarda KOAH alevlenme geçirmeye yatkın ve ağır alevlenme geçirme riski yüksek olan hastaları öngörüp, bu hastaların yeterli ve etkili KOAH tedavisi alması ve destek tedaviler ile alevlenme riski ve şiddetinin en aza indirilmeye çalışılması önemlidir. Bilgimiz dahilinde literatürde benzerine rastlamadığımız çalışmamızda KOAH alevlenme ile hastaneye başvuran akciğer kanseri hastalarının özelliklerini, alevlenme şiddetini ve alevlenme sonucunda kanser tedavi sürecinin etkilenip etkilenmediğini araştırdık. Ağır KOAH alevlenme geçiren ve alevlenme sonrasında kanser tedavisinin geciktiği ya da sonlandığı hastalarda bu duruma predispozisyon yaratan sebepleri inceledik. Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif olarak planlanmış olup Haziran 2018-Ocak 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde sürdürüldü. Akciğer kanseri ve KOAH tanısı ile takip edilen ve KOAH alevlenme tanısı ile hastaneye başvuran 156 hasta çalışmaya dahil edildi. Aktif kanser tedavisi alan hastalar, destek tedavi alan hastalar, kanser tedavisi sonrası takipte olan hastalar ve planlanan tedavisi başlanamayan hastalar ayrı gruplar halinde incelendi. Bu hastaların yaş, ek hastalık, KOAH evresi, kanser histopatolojik tipi ve evresi, vücut kitle indeksleri (VKİ) yağsız vücut kütleleri (FFM), alevlenme dereceleri, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG), Dispne, Eozinopeni, Konsolidasyon, Asidemi, Atriyal Fibrilasyon (DECAF) ve Charlson Komorbidite İndeksi (CCI) skorlamaları karşılaştırıldı. Bu karşılaştırmalarda normal dağılımın sağlandığı bağımsız gruplarda t testi, sağlanmadığı gruplarda Mann Whitney U testi kullanıldı. İkiden fazla kategorik değişken olan karşılaştırmalarda One Way ANOVA ve Kruskal Wallis testleri kullanıldı. Ağır alevlenme geçirme ve kanser tedavisi sonlanmasına etkili faktörlerin karşılaştırılması için lojistik regresyon analizi yapıldı. Bulgular: Çalışmamıza alınan 156 hastanın yaş ortalaması 66.2 idi. Hastalar ortalama 4,5 yıldır KOAH tanısı ile takip edilmekte ve %41 oranında D grubu KOAH tanılı hastalardı. CCI, ECOG ve DECAF skoru yüksek olan hastalar sıklıkla ağır KOAH alevlenme geçirmişti (sırası ile p=0.026, 0.05, 0.031). ECOG ve DECAF skoru yüksek olan hastalar 8 kat daha fazla ağır alevlenme geçirmiş (sırası ile p= 0,006 ve 0,007) ve daha yüksek oranda hastanede yatarak tedavi edilmişti (p=0,009 ve 0,0042). Ağır alevlenme sonrası hastaların kanser tedavisi, hafif ve orta alevlenme geçiren hastalara göre daha yüksek oranda sonlandırılmıştı (p=0,034) ve alevlenme derecesi tedavi sonlanması için anlamlı bir risk faktörü olarak bulundu (p=0,03, odds ratio:24,6). SONUÇ: ECOG, DECAF ve CCI skoru yüksek olan hastalarda ağır KOAH alevlenme geçirme olasılığı yüksektir ve ağır KOAH alevlenme kanser tedavisi sonlandırılması için anlamlı bir risk faktörüdür. ANAHTAR KELİMELER: Akciğer kanseri, Ağır KOAH alevlenme, ECOG, DECAF, CCI