Hareket hastalarında aktif semptomlar esnasında vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyeller ve kova testi bulguları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KULAK BURUN BOĞAZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE NUR BALABAN
Danışman: Ercan KARABABA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hareket Hastalığı (HH) olan bireylerde yatak başı ofis sandalyesi ile uyarımdan önce ve sonra (cross coupling) Vestibüler Uyarılmış Miyojenik Potansiyeller (VEMP) ve kova testi bulgularını incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-40 yaş arası toplam 40 birey dahil edilmiştir. HH şikâyeti olan 20 birey HH grubuna, herhangi bir baş dönmesi şikâyeti olmayan 20 birey kontrol grubuna dahil edildi. Her iki gruptaki tüm bireylere servikal VEMP (c – VEMP), oküler VEMP (o – VEMP), kova testi, Graybiel Skalası (GS) ve Hareket Hastalığı Duyarlılık Anketi Kısa Formu (HHDA-KF) uygulandı. Her iki gruptaki bireylerden cVEMP ve oVEMP için her iki kulak için P1 mutlak ve N1 mutlak latansı, interpeak P1 – N1 latans, P1 – N1 amplitüd ve amplitüd asimetri oranları incelendi. Kova testi için ise Subjektif Vizüel Vertikal (SVV) ve Subjektif Vizüel Horizontal (SVH) sapma açıları değerlendirildi. Ayrıca, her iki gruptaki bireyler sıradan bir döner ofis sandalyesine oturtuldu. HH ve kontrol grubundaki tüm bireyler rastgele sağa ve sola döndürüldükten ve vertikal baş hareketi yaptıktan sonra HH semptomlarının ortaya çıkmasını takiben c – VEMP, o VEMP ve kova testi ölçümleri tekrarlandı. Bulgular: 500 Hz TB uyaran ile yapılan cVEMP ölçümlerinde HH ve kontrol grupları arasında rotasyon öncesi yapılan karşılaştırmada sağ P1 – N1 interpeak latans farklarında ve P1 – N1 asimetri oranlarında anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,023, p=0,007). NB LS CE-Chirp uyaran ile yapılmış cVEMP sonuçlarında HH grubunda da rotasyon öncesi ve sonrası yapılan karşılaştırmada sadece sağ P1 latans ve sağ P1 – N1 interpeak latans değerleri açısından anlamlı bulunmuştur (sırasıyla p=0,045, p=0,017). Yine HH grubunda 500 Hz TB uyaran ile yapılmış oVEMP değerlendirmesinde rotasyon öncesi ve sonrası ölçümler arasında sağ P1 – N1 interpeak latans değerleri açısından anlamlı fark gözlenmiştir (p=0,026). HH grubunda SVV ve SVH sapma açısı değerleri incelendiğinde rotasyon öncesi ve sonrası değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. (SVV için p=0,000, SVH için p=0,000). Kontrol grubunda rotasyon öncesi ve sonrası 500 Hz NB LS CE-Chirp uyaran ile yapılmış cVEMP değerleri arasında yapılan karşılaştırmada sağ P1 – N1 amplitüd, sol N1 latans ve sol P1 – N1 interpeak latans değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir (sırasıyla p=0,025, p=0,023, p=0,044). Kontrol grubunda rotasyon öncesi ve sonrası SVV ve SVH sapma açısı değerlerinin kıyaslanmasında sadece SVH sapma açıları açısından anlamlı değişim bulunmuştur (p=0,039). Sonuç: HH olan bireyler rotasyonel uyaranlardan sonra semptomatik hale geldiği için, bu tür uyaranlardan sonra yapılan VEMP ve kova testi, HH'yi tanılamada tamamlayıcı objektif test olarak kullanılabilir.