10-18 yaş arası obez çocuklarda ve adölesanlarda metabolik sendrom varlığının tiyol disülfit biyobelirteçleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BELİZ ÖZKALKAN DELİORMAN
Danışman: Ahmet UÇAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obez pediyatrik hastalarda metabolik sendrom(MetS) prevalansının yüksek olduğu bildirilmektedir. Kronik düşük dereceli inflamasyonda, özellikle obezitede, tiyol-disülfit homeostazı(TDH) biyobelirteçlerinde değişiklikler gözlenmektedir. MetS çocuklarda ve adölesanlarda önemli bir sağlık sorunu olup TDH'nin oksidatif stresi yansıttığı bilinmesine rağmen pediyatrik MetS ile olası ilişkisi henüz aydınlatılmamıştır. Bu çalışmada obez çocuk ve adölesanlarda MetS prevalansını belirlemek ve TDH biyobelirteçlerinin MetS ile ilişkili klinik ve biyokimyasal değişkenlerle bağlantısını değerlendirmek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 10-18 yaş aralığında 59 obez, 50 sağlıklı olgu dahil edildi. Obez olgular Jolliffe&Janssen kriterleriyle MetS varlığına göre sınıflandırıldı. Tüm katılımcılardan standart klinik, metabolik tetkikler alındı, TDH biyobelirteçleri [native tiyol(NT), total tiyol(TT), disülfit düzeyleri ve oranları] Erel&Neşelioğlu tarafından geliştirilen otomatik spektrofotometrik yöntemle ölçüldü. Obez olgularda pediyatrik karaciğer fibrozis skoru(PNFS) hesaplandı ve hepatosteatoz durumları ultrasonografi ile değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalar yapıldı ve değişkenler arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak analiz edildi, p 0,05). PNFS z-skorları ise NT(rs=0,289,p=0,026) ve TT(rs=0,372,p=0,004) düzeyleri ile pozitif korelasyon gösterdi. Diğer değişkenlerle anlamlı ilişki bulunmadı(p>0,05). Sonuç: Obez çocuklarda ve adölesanlarda oksidatif stres yönünde TDH biyobelirteçlerinde anlamlı değişiklikler bulunurken MetS varlığıyla TDH biyobelirteçlerinde anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Tiyollerle PNFS arasında pozitif korelasyon görülmesi ise oksidatif stresin pediyatrik obezitede erken hepatik değişikliklerle ilişkili olabileceğini ve strese yanıt olarak kompansatuar bir mekanizmadan kaynaklanabileceğini düşündürmektedir. Bu ilişkinin netleştirilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Pediyatrik obezite, inflamasyon, tiyol-disülfit homeostazı, hepatik fibrozis, metabolik sendrom