Hafif ve şiddetli preeklamptik gebelerde kan reolojisinin ve enos enzim aktivitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜLAY TURAN BÜTÜN
Danışman: Burak KARADAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Normal gebelikte artan periferik vazodilatasyon önemli fizyolojik bir hemodinamik adaptasyondur. Preeklampside ise en karakteristik değişiklik jeneralize periferik vazokonstrüksiyondür. Bunun esas sebebi endotelden salınan maternal kan nitrik oksit (NO) düzeyinin düşük olmasıdır. Hafif veya şiddetli preeklampside maternal kan NO düzeyinin sağlıklı gebelerdeki maternal kan NO düzeyine kıyasla azaldığı düşünülmektedir. Eritrositler de tıpkı endotel hücreleri gibi fonksiyonel olarak aktif endotelyal nitrik oksit sentaz (eNOS) enzimi taşımaktadır. Bundan dolayı preeklampside endotel hücrelerinde olduğu gibi eritrositlerden de salınan NO düzeyinin azaldığı düşünülmektedir. Bu çalışmada, preeklamptik gebelerde sağlıklı gebelere göre eritrositte eNOS aktivitesinin azaldığının gösterilmesi amaçlanmıştır. Metod: Araştırma, Kasım 2018- Kasım 2019 tarihleri arasından Sağlık Bakanlığı Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde gerçekleştirilmiştir. Hastalar preeklamptik gebeler ve sağlıklı komplikasyonsuz gebelikler (kontrol grubu) olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Hastalardan, eritrosit eNOS enzim aktivitesi, hücre içi kalsiyum, apoptosis (eriptosise) yatkın eritrositlerin belirlenmesi (hücre zarında fosfotidilserin tespiti) ve hücre içi reaktif oksijen radikali ölçümü için birer tüp venöz kan örneği alınarak Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı laboratuvarında çalışılmıştır. Bulgular: Preeklampsi grubunda 58, kontrol grubunda 36 olmak üzere toplamda 94 gebe çalışmaya dahil edildi. Preeklampsi grubunda intrasellüler NO 3150±874,70 kontrol grubunda ise 3547±791,14 idi (p=0.039). Preeklampsi grubunda fosforile eritrosit NO 14,19±4,19 kontrol grubunda 17,40±3,62 idi (p=0.043). Preeklamsi grubunda intrasellüler kalsiyum düzeyi kontrol grubuna göre belirgin düşük (p=0.007) ve ortama apoptozis oranı preeklampsi grubunda belirgin yüksekti (p=0,031). Sonuç: Çalışmamızda, preeklamptik hastalarda eNOS enzim aktivitesinin ve eritrositten salınan nitrik oksitin azaldığı gösterilmiştir. Hem hücre içi kalsiyum miktarı hem de fosfotidil serinin hücre membranı dışınadaki ekspresyonu preeklamptik gebelerde sağlıklı gebelere göre daha yüksek bulundu. Sonuçta preeklamptik gebelerdeki eritrositlerin apoptozis ve agregasyona belirgin yatkın olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: Kan reolojisi; eNOS aktivitesi, Nitrik Oksit, Preeklampsi