Şizofreni tanılı hastalarda madde kullanımı ve psikolojik dayanıklılık ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM ÇELİK
Danışman: Murat ERKIRAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne başvuran ve şizofreni tanısı ile takip edilen hastalarda madde kullanımı ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne bağlı polikliniklerde ayaktan tedavi gören, DSM-V'e göre şizofreni tanısı alan ve psikoaktif madde (PAM) kullanım öyküsü olan 40 erkek hasta ile yaşam boyu PAM kullanımı olmamış 40 erkek hasta dâhil edilmiştir. Hastalarla yapılan klinik görüşme ile sosyodemografik ve klinik özellikler veri formu doldurulmuş, hastalara Pozitif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (PSDÖ), Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (NSDÖ), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) ve Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (CDPDÖ) uygulanmıştır. BULGULAR: PAM kullanımı olan hasta grubunun CDPDÖ toplam puan ortalamaları, PAM kullanımı olmayan hasta grubundan anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p<0.05). Şizofreni tanılı hastalarda PAM kullanımı olan ve olmayan grup arasında CŞDÖ toplam puan ortalamalarının ve alt ölçek ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı olmamakla birlikte PAM kullanımı olan grupta daha yüksek olduğu bulunmuştur. PAM kullanımı olan hasta grubunda çocukluk çağı travma ölçeğinde duygusal ihmal alt ölçek puanı anlamlı olacak şekilde yüksek saptanırken; fiziksel ihmal, fiziksel istismar, duygusal istismar alt ölçek puanları istatiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte daha yüksek, cinsel istismar alt ölçek puanı ise anlamlı olmamakla birlikte daha düşük saptanmıştır. PAM kullanımı olan şizofreni tanılı hastaların CDPDÖ toplam puanları ile NSDÖ, ÇÇTÖ ve CŞDÖ toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede negatif ilişki olduğu; PAM kullanımını, yaş değişkenindeki bir birimlik azalmanın 1,16 kat, CDPDÖ skorlarında bir birim azalmanın 1,05 kat ve sigara kullanımı varlığının 7,66 kat artırdığı bulunmuştur. SONUÇ: PAM kullanımı olan şizofreni tanılı hastalarda psikolojik dayanıklılık düzeyinin daha düşük olduğu; şizofreni tanılı hastalarda psikolojik dayanıklılık düzeyinin düşüklüğünün PAM kullanım riskini artırdığı saptanmıştır. Psikolojik dayanıklılık düzeyi ile negatif semptomlar, depresyon ve çocukluk çağı travmaları arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur.