Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin aile hekimliği pratik uygulamaları hakkındaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERDAN ŞAHİN
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Bakırköy Kamu Hastaneleri Birliği'ne bağlı SBÜ (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve SBÜ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde eğitim alan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerininbirinci basamak uygulama yönetmeliği (Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği) hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, tanımlayıcı, kesitsel olarak tasarlanmış bir anket çalışmasıdır. Araştırmaya, çalışmaya katılmayı kabul eden 87'si Bağcılar EAH'den ve 58'i Bakırköy Dr. Sadi Konuk EAH'den olmak üzere toplam 145 hekim katılmıştır. Katılımcılara 11 sorusu sosyodemografik, 29 sorusu aile hekimliği uygulama yönetmeliği temel alınarak oluşturulan sorgulama internet üzerinden uygulanan anket şekli temel alınarak uzaktan yapılmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum) kullanıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ve grafiksel incelemeler ile sınanmıştır. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Mann-Whitney U test kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test kullanıldı. Nitel verilerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare test, Fisher's exact test ve Fisher-Freeman-Halton test kullanıldı. Nicel değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda toplam aile hekimliği bilgi düzeyi %54,07 olarak bulunmuştur. Çalışma %52,4'ü (n=76) kadın, %47,6'sı (n=69) erkek toplam uzmanlık öğrencisi ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan uzmanlık öğrencisi yaşları 25 ile 48 arasında değişmekte olup, ortalama 30,23±5,06 yaş olarak saptanmıştır. Çalışmaya katılan uzmanlık öğrencilerinin %61,4'ü (n=89) evli, %38,6'sı (n=56) bekâr olarak tespit edilmiştir. Doktorların %60'ı (n=87) uzmanlık eğitimini Bağcılar EAH'de, %40'ı (n=58) Bakırköy Dr. Sadi Konuk EAH'de aldığını belirtmiştir. Çalışmaya katılan uzmanlık öğrencilerinin %69'u (n=100) aile hekimliği asistanlığını tam zamanlı (AHU), %31'i (n=45) yarı zamanlı (SAHU) yaptığını belirtmiştir. Uzmanlık öğrencilerinin %26,2'si (n=38) aile hekimliği uygulaması hakkında yeterli bilgi düzeyi olduğunu belirtmiştir. Uzmanlık öğrencilerinin %24,1'i (n=35) daha önce aile hekimliği uygulama yönetmeliğine ilişkin eğitim aldığını belirtmiştir. Sonuç: Aile hekimliği uzmanlık eğitiminin pratik eksikliğini giderecek temel çözümün, akademik eğitim ile birinci basamak eğitiminin entegrasyonunu sağlayacak E-ASM'leri tüm Türkiye'deki kliniklerde yaygınlaştırmak, teşvik etmek ve gerekirse bunun için kaynak yaratmak olduğunu söyleyebiliriz. E-ASM'lerin sayısı Türkiye'deki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin saha eğitimlerini karşılamakta yetersizdir. E-ASM'lerin sayısının eğitim ihtiyacını karşılayacak seviyelere gelebilmesi için işleyiş, mevzuat ve yönetmeliklerle ilgili düzenlemeler yapılması, mevcut E-ASM'lerin geliştirilmesi ve varsa altyapı problemlerinin giderilmesi gerekmektedir. Ayrıca verilere baktığımızda aile hekimliği asistanlık öğrencilerinin teorik olarak aldıkları eğitimin, pratik ve deneyim isteyen bilgiler karşısında yetersiz kaldığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Uygulama Yönetmeliği, Aile Sağlığı Merkezi, Aile Hekimliği Uzmanlık Öğrencisi