Genel pediatri polikliniğine başvuran 5-18 yaş grubu obez ve normal kilolu hastalarda demir eksikliği anemisi görülme oranlarının karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA AKTEPE

Danışman: Cenk AYPAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Bu çalışma toplumda sıklığı giderek artan ve bir halk sağlığı sorunu olan obezitenin sebep olabileceği düşünülen risklerden biri olan demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin ilişkisinin olup olmadığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Elde edilen sonuca göre de bu eksikliği önleyebilmenin sağlanması, demir eksikliği ve anemiye bağlı diğer komorbid hastalıkların azaltılması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, tanımlayıcı ve retrospektif olan bu çalışmada SBÜ Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01.01.2022 ile 31.12.2022 tarihleri arasında Genel Pediatri polikliniklere ayaktan başvuran yaklaşık 2500 hasta değerlendirildi. 5-18 yaş arası sistemde başvurusu olan hastaların aynı tarihli boy, kilo ve kan parametreleri bakılarak incelendi. Belirtilen tarih aralığında dahil edilme kriterlerine uyan 157 normal kilolu ve 156 obez hastanın verileri hastane kayıt sistemi üzerinden elde edildi. Çalışmaya 5 percentil altı ve 85-95 percentil arasında olanlar dahil edilmedi. Ayrıca demir tedavisi alanlar da çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların yaş ve cinsiyetleri, boy, vücut ağırlığı, BMI, BMI SDS, BMI persentilleri, eş zamanlı bakılan; hemoglobin, hematokrit, MCV, MCH, MCHC, RDW, PLT, RBC, WBC, MPV, Ne, demir, UIBC, ferritin, değerleri kayıt altına alındı. Hastaların BMI, BMI SDS VE BMI persentilleri Olcay Neyzi verilerine göre hesaplandı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların 182(%58,1)'si kızdı. 5-12 yaşları arasında yer alan hasta sayısı 164(%52,4) olup, 12-18 yaşları arasında yer alan hasta sayısı 149(%47,6)'du. 156(%49,8)'sı obez, 157(%50,2)'si normal kilolu olmak üzere çalışmaya toplam 313 hasta dahil edildi. Hastaların 172(%55,0)'sinde demir ekikliği saptandı. Hastaların 83(%26,7)'ünde anemi saptandı. HGB, ferritin ve demir değerleri ile obezite varlığı arasında istatiksel olarak bir farklılık saptandı. Obez olanların HGB, ferritin ve demir ortalaması, obez olmayanlara göre daha yüksek olarak saptandı. Demir eksikliği ve anemi tanısı ile obezite varlığı arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı. Demir eksikliği ve anemi tanısı obez olan hastalarda daha az görülmekteydi. Sonuç: Çocuk ve ergenlerde görülen obezite demir eksikliği ve demir eksikliği anemisine neden olmamaktadır. Hastaların içinde bulundukları çevre, sosyoekonomik seviyenin düşük olması ve beslenme düzeyinin yetersiz olması demir eksikliği ve bunun ilerlemesi de demir eksikliği anemisine neden olmaktadır. Obezlerde kalori alımının fazla olmasının yanı sıra gerekli vitamin ve mineralleri de almaları nedeniyle demir eksikliği ve anemi daha az görülüyor olabilir. Anahtar Kelimeler: Anemi, BMI, BMI SDS, BMI persentili, Demir, Demir eksikliği, Ferritin, Obezite