Bronşektazi alevlenmesi nedeni ile interne edilen hastaların altı aylık takiplerinde rehospitalizasyonu öngören faktörler

EBRU BEK

Bronşektazi alevlenmesi nedeni ile interne edilen hastaların altı aylık takiplerinde rehospitalizasyonu öngören faktörler

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU BEK

Danışman: Celal SATICI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Bronşektazi hastalarında alevlenmeler; ilerleyici akciğer hasarı, akciğer fonksiyonlarında düşüş, yaşam kalitesinde kötüleşme ve artan mortalite ile ilişkilidir. Özellikle hastane yatışı gerektiren alevlenmeler hem hastalar hem de toplum üzerindeki klinik ve ekonomik yükü artırır. Bronşektazi alevlenmesi nedeni ile hastane yatışı olan hastalarda rehospitalizasyonu öngören faktörler için yapılan çalışmalar kısıtlıdır ve var olan sınırlı sayıda çalışmanın sonuçları da çelişkilidir. Amacımız bronşektazi alevlenmesi nedeni ile hastaneye yatarak tedavi alan hastalarda rehospitalizasyonu öngören faktörleri belirlemektir. Yöntem: Çalışmamız tek merkezli prospektif kohort olarak dizayn edildi ve 163 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, radyolojik verileri ve ağırlık skorlamaları kaydedildi. Altı ay boyunca takip edilen hastalarda rehospitalizasyonu öngören bağımsız prediktörleri belirlemek için tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandı. Bağımsız prediktörlerin ROC analiziyle rehospitalizasyonu öngörme güçleri elde edildi. DeLong istatistiği ile AUC değerleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 163 hastanın yaş ortalaması 58,7 ± 15,4 idi. Hastaların 105 (%64,4)'i erkekti. Hastaların 102 (%62,5)'sinde sigara öyküsü olup en az bir komorbiditesi olan 143 (%87,7) hasta vardı. En sık görülen komorbidite KOAH (% 61,9) olup bunu peptik ülser (%23,9) ve diyabetes mellitus (%19,6) takip etmekteydi. Altı aylık takipte 76 hastada rehospitalizasyon görüldü. Rehospitalize olan hastaların yaş ortalaması, rehospitalizasyon görülmeyen hastalara göre anlamlı şekilde yüksek saptandı (p=0,008). Rehospitalizasyon görülen hastalarda herhangi bir komorbidite varlığı (p= 0,015), KOAH (p= 0,015), KKY varlığı (p=0,025), mMRC puanı (p<0,001), USOT kullanımı (p<0,001), NIMV kullanımı (p=0,008), NRS (p=0,008), kilo kaybı (p=0,018), EFS (p<0,001), son iki yılda hastane yatışı (p<0,001), son bir yılda alevlenme varlığı (p=0,012), son bir yılda alevlenme sayısı (p<0,001), bronşektaziden etkilenen lob sayısı (p=0,032), FACED skoru (p<0,001), E-FACED skoru (p<0,001) ve BSI skoru (p<0,001) anlamlı şekilde daha yüksek görüldü. Laboratuvar ve solunum fonksiyon testi parametreleri incelendiğinde hemoglobin (p=0,016) ve albümin (p=0,010) değerleri, FEV1 (%) (p=0,001), FEV1 (L) (p<0,001), FVC (%) (p=0,001) ve FVC (L) (p=0,001) değerleri rehospitalizasyon görülmeyen hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşüktü. Bu çerçevede anlamlı bulunan parametreler üzerinden FACED, E-FACED ve BSI modelleri oluşturuldu. FACED modelinde FACED (OR:1,41; %95 GA: 1,08 – 1,84; p: 0,012) ve eozinofil (%) değeri (OR: 1,47; %95 GA: 1,1 – 1,97, p: 0,010); E-FACED modelinde E-FACED (OR: 1,46 ; %95 GA: 1,16 - 1,83; p: 0,001) ve eozinofil (%) değeri (OR: 1,47 ; %95 GA: 1,11 - 1,95; p: 0,007); BSI modelinde BSI (OR: 1,15; %95 GA: 1,04 – 1,27; p: 0,006) ve eozinofil (%) değeri (OR: 1,35 ; %95 GA: 1,03 – 1,76; p: 0,029) rehospitalizasyonu öngörmede bağımsız prediktörler olarak saptandı. ROC analizi sonucu FACED skoru için AUC değeri 0,71 (%95 GA: 0,63-0,79), E-FACED skoru için AUC değeri 0,71 (%95 GA: 0,64-0,79), BSI skoru için AUC değeri 0,72 (%95 GA: 0,64-0,80) olarak hesaplandı. Youden indeks kullanılarak rehospitalizasyonu öngörmede optimal kestrim değerleri FACED için 3, E-FACED için 5, BSI için 11 olarak bulundu. FACED ve eozinofil (%) değerinin kombine etkisini değerlendirmek amacı ile bu iki değerin 'Predicted probability' (FACEDEos) değeri hesaplandı. FACEDeos skorunun ROC analizi sonucu AUC değeri 0,75 (%95 GA: 0,67–0,82) olarak saptandı. Mevcut skorların AUC değerleri DeLong istatistiği kullanılarak karşılaştırıldı ve FACEDeos'un rehospitalizasyonu öngörme gücünün FACED'e göre anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü (p=0,048). Fakat eozionofil (%) değerinin eklenmesinin E-FACED ve BSI skorunun prediksiyon gücünü arttırmadığı görülmüştür (p=0,07, p=0,27). Sonuç: Çalışmamızın sonucunda bronşektazi ciddiyet skorları olarak sık kullanılan ve hospitalizasyonu öngörmede rolü olan FACED, E-FACED ve BSI skorlarının rehospitalizasyonu öngörmede de kullanılabileceği gösterilmiştir. Bununla birlikte bağımsız prediktör olarak bulunan eozinofil (%) değerinin hastalarda mutlaka önemsenmesi gereken bir parametre olduğu, hatta eklenmesi halinde FACED skorunun prediksiyon gücünü arttırabileceği görülmüştür. Eozinofil (%) değerinin optimal kestrim değerinin belirlenmesi ve yeni bir skorlama sistemi oluşturulabilmesi için bu doğrultuda daha geniş çaplı çalışmalar yapılmalıdır.